Selimiye & Edirne Yüzüğü

“Şehzade çıraklığım, Süleymaniye kalfalığım, Selimiye ustalığımdır.” Bu söz Mimar Sinan’a atfedilir. Peki bir mimar, seksenini geçkin bir yaşta “ustalığım” dediği eseri inşa ederken ne düşünür? Belki de ömrü boyunca peşinden koştuğu tek bir hayali: Ayasofya’nın kubbesiyle boy ölçüşebilecek bir kubbe…

II. Selim’in emriyle şehrin tepelerinden birine kurulan Selimiye, 1575’te tamamlandı. Sekiz ayağın taşıdığı dev kubbesi, içeri giren herkese sanki gökyüzünün yere indiğini hissettirir; dört ince minaresi ise şehrin her köşesinden görünür. Minarelerin her birinde üçer şerefe vardır; bazılarında şerefelere birbirini hiç görmeden tırmanan üç ayrı merdivenin çıktığı anlatılır. Sinan bu kez kubbeyi yalnızca büyütmekle kalmamış, ağırlığını adeta görünmez kılmıştı… Ustalık dedikleri, belki de budur.

Selimiye’nin bir de efsanesi vardır. Rivayete göre caminin yapılacağı arazinin bir köşesi bir kadının lale bahçesiydi ve kadın bahçesini satmak istememişti. Sonunda ikna edildiğinde Sinan da bu hatırayı unutmamak için müezzin mahfilinin mermer ayaklarından birine ters dönmüş bir lale işletti… Ters lale bugün hâlâ yerinde; onu bulmaya çalışanların sayısı da hiç azalmadı.

Edirne ise yalnızca Selimiye’den ibaret değil. 1453’e kadar Osmanlı’nın başkenti olan bu serhat şehrini Tunca ile Meriç kucaklar; üzerlerindeki taş köprüler, kıyıdaki söğütler ve Sarayiçi’nde yapılan Kırkpınar güreşleri şehrin hafızasını taşır. Gelin, bir yaz akşamı köprülerden birinin üzerinde durup suyun sesini dinleyelim; bu şehirde her taş, bir başkentin fısıltısını saklar…

Selimiye’nin yükseldiği tepe, Tunca ile Meriç’in vadileri ve şehrin iki nehir arasına yayılan dokusu bu kadrajda gümüşe dökülüyor. Çıraklık, kalfalık, ustalık… Gümüşün üzerinde ise yalnızca şehrin kendisi kalıyor.