Bastığın Yerler

İstiklal Marşı’nın bu dizesi 1921’de, cephelerin hâlâ açık olduğu bir kışta yazıldı. Koleksiyon o dizeyi olduğu gibi yere indirir: bu toprakların hangi bedelle bizim kaldığını anlatan on üç yerin gerçek arazisi, on üç yüzüğün tablasında.

Burada bir komutanın yolu değil, milletin toprağı var: donarak şehit olunan dağlar, düzenli ordu olmadan savunulan şehirler, kağnıyla cephane taşınan geçitler, siperlerin kazıldığı sırtlar ve marşın yazıldığı ev. ATA koleksiyonuyla yalnız bir kadrajı paylaşır.

Bu yerlerin çoğu şehitliktir. Koleksiyon onları bir manzara olarak değil, “altındaki binlerce kefensiz yatanı” düşünerek, saygıyla sunar.