İnebolu Yüzüğü

“Onlar ki toprakta karınca, / suda balık, / havada kuş kadar / çokturlar…” der Nâzım Hikmet, ‘Kuvâyi Milliye’ destanında. Peki bu destanı yazacak olan şair, Anadolu’ya ilk adımını nereden atmıştı? 1921’in başlarında, İstanbul’dan gizlice yola çıkıp Millî Mücadele’ye katılmak isteyen genç Nâzım’ın teknesi, İnebolu’ya yanaşmıştı…

İnebolu, Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu’nun denize açılan en önemli kapılarından biriydi. İstanbul’dan gizlice yola çıkan silahlar, cephaneler, gönüllüler bu küçük limana ulaşır; buradan kağnılarla, sırtlarda, dağ yollarından Ankara’ya taşınırdı. İstiklal Yolu’nun ilk adımı işte bu iskelede atılıyordu… Kıyıya yanaşan teknelerden indirilen sandıklar çoğu zaman gece karanlığında sırtlarda taşınır, kağnılara yüklenir ve sessizce yola çıkarılırdı; her sandık, bir umudun ağırlığını taşıyordu…

Düşman donanmasının bombardımanına rağmen kasaba geri adım atmadı. Bu direnişin karşılığında İnebolu, İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı; bir kasabaya verilen bu madalya, orada yaşayan her kadının, her çocuğun, her balıkçının hikâyesini bir araya toplar gibidir… Karıncalar gibi çok, balıklar gibi sessiz, kuşlar gibi özgür… Madalya bir kasabanın göğsüne takılmıştı; ama gurur, bütün bir milletindi.

Bugün İnebolu, dik yamaçlara tutunmuş ahşap evleriyle, denize uzanan dar sokaklarıyla sakin bir Karadeniz kasabası. Evler yamaca öyle sıkı yaslanmıştır ki, denize bakmak için birbirinin omzunun üstünden uzanır gibidir. Rıhtımda dururken, bir asır önce buraya yanaşan teknelerin gölgesi hâlâ suyun üzerinde gibidir. Kasabanın dik sokaklarından yukarı tırmanan biri her dönemeçte denizi yeniden görür; İnebolu’da deniz hiçbir zaman gözden kaybolmaz.

Bu kadraj, İnebolu’nun limanını ve denize dik inen yamaçlarını gümüşe işliyor. Destan yazıldı, yol yürüdü; kıyı ise hâlâ aynı kararlılıkla denize bakıyor…