Yoros Kalesi & Anadolu Kavağı Yüzüğü

Boğaz’dan Karadeniz’e açılmaya hazırlanan antik denizcilerin ilk işi neydi dersiniz? Yelkenleri gözden geçirmek mi, erzakı saymak mı? Antik kaynaklara bakılırsa önce Anadolu Kavağı’nın üzerindeki tepeye dönüp dua ederlerdi. Boğaz’ın bu ağzında, “uygun rüzgârları gönderen” Zeus Urios’a adanmış kutsal bir alan bulunurdu. Karadeniz’in hırçın dalgaları düşünülünce, bu duaların pek de boşuna olmadığını tahmin etmek zor değil…

O kutsal tepede bugün Yoros Kalesi’nin surları yükselir. Bizans döneminde Boğaz’ın girişini tutmak için yapılan kale asırlar boyunca el değiştirdi; bir dönem Cenevizlilerin elinde kaldı, sonunda Osmanlıların oldu. Surlardan bakınca neden bu kadar kıymetli olduğu hemen anlaşılır: Karadeniz’den gelen her gemi, bu tepenin gözlerinin önünden geçmek zorundadır…

Kalenin eteğindeki Anadolu Kavağı ise tepelerin arasına sıkışmış küçük bir balıkçı köyüdür. Boğaz vapurunun son iskelesi, midye tavanın kokusu, kıyıya çekilmiş kayıklar… Karşı kıyıda Rumeli Kavağı, kuzeyde ise iki yakayı bağlayan üçüncü köprünün kuleleri. Antik denizcilerin dua ettiği bu tepe, şimdi yeni bir çağın yollarını da seyrediyor.

Yoros’un tepesinde durduğunuzda bir yanda Karadeniz’in açık, sert ve sonsuz maviliği, öbür yanda Boğaz’ın dar, yeşil ve kıvrımlı yolu uzanır. Denizciler için bu tepe bir eşikti; arkada korunaklı sular, önde bilinmeyen dalgalar… Kim bilir kaç kaptan bu tepeye bakarak içinden son bir dua fısıldadı, kaçı da dönüşte aynı tepeyi görünce derin bir nefes aldı? Eşikler, ne de olsa, hem vedaların hem de kavuşmaların yeridir.

Yoros’un tepesi, Kavakların kıyıları ve Boğaz’ın Karadeniz’e açılan ağzı bu kadrajda gümüşe taşınıyor. Zeus’un tapınağı çoktan yok olsa da rüzgâr aynı rüzgâr… Gemiler bu tepenin önünden geçerken, kim bilir, belki hâlâ içlerinden bir dua fısıldıyorlardır.