Ortaköy & Boğaz Köprüsü Yüzüğü

İki kıta arasındaki mesafe kaç adımdır? 1973 sonbaharına kadar bu sorunun cevabı “bir vapur yolculuğu” idi. Asya’dan Avrupa’ya geçmek isteyen ya bir iskelede vapur bekler ya da bir kayıkçıya el ederdi. 30 Ekim 1973’te, Cumhuriyet’in ellinci yılında açılan Boğaziçi Köprüsü ise bu soruya bambaşka bir cevap verdi: iki kıta arası artık bir yürüyüş mesafesiydi…

Köprünün Avrupa ayağının hemen dibinde Ortaköy Camii durur. Sultan Abdülmecid’in 19. yüzyılın ortasında Balyan ustalarına yaptırdığı bu zarif cami, suyun kıyısına öylesine yakındır ki dalgalı günlerde sanki denizin üzerinde yüzüyormuş gibi görünür. Karşı kıyıda ise Beylerbeyi Sarayı’nın beyaz cephesi… Bir yanda bir cami, bir yanda bir saray, tepelerinde ise iki kıtayı birbirine bağlayan çelik bir kavis.

Aslına bakarsak Ortaköy, köprüden çok daha önce de bir buluşma yeriydi. Asırlar boyunca Rumların, Ermenilerin, Yahudilerin ve Türklerin yan yana yaşadığı bu küçük kıyı köyünde kilise, sinagog ve cami birbirine birkaç sokak mesafede durur. Köprü, belki de burada yalnızca iki kıtayı değil, çok daha eski bir alışkanlığı da taşımıştır: bir arada yaşamayı…

Köprünün açıldığı gün, iki kıtayı yürüyerek geçmek için kalabalıkların köprüye aktığı anlatılır. Kimi Asya’dan Avrupa’ya, kimi Avrupa’dan Asya’ya yürüdü; kimi de ortada durup aşağıdaki suya, bir zamanlar kayıklarla geçilen o akıntıya uzun uzun baktı… Bugün aynı köprünün altından geçen bir vapurdan başınızı kaldırdığınızda, o ilk günün heyecanını hâlâ çelik halatların arasında duyar gibi olursunuz.

Kadrajımız, Ortaköy kıyısını, köprünün iki yakada dayandığı sırtları ve karşıda Beylerbeyi’nin yamaçlarını gümüşe döküyor. İki kıta arası kaç adım mı? Şimdi yalnızca bir avuç…