Kız Kulesi & Üsküdar Kolyesi

“Üsküdar’a gider iken aldı da bir yağmur / Kâtibimin setresi uzun eteği çamur…” Bu türküyü duymayan var mıdır bilmiyorum; fakat Üsküdar sahiline gelip de gözü denizin ortasındaki o küçük kuleye takılmayan pek yoktur. Kız Kulesi, asırlardır Boğaz’ın Marmara’ya açılan ağzında, tek başına, sabırla bekler. Peki kimi bekler?

Anlatılan o ki bir zamanlar bir kral, kızının bir yılan sokmasıyla öleceği kehanetini duyar ve onu korumak için denizin ortasındaki bu kuleye kapatır. Fakat kaderden kaçış yoktur; bir gün kuleye gönderilen üzüm sepetinin içinden çıkan yılan, kehaneti gerçekleştirir… Kraldan kaçmak mümkün de, kaderden kaçmak pek o kadar kolay olmasa gerek.

Batılılar ise kuleye Leandros Kulesi der. Oysa Leandros’un her gece sevgilisi Hero’ya kavuşmak için yüzerek geçtiği anlatılan boğaz burası değil, Çanakkale Boğazı’dır… Efsaneler de tıpkı insanlar gibi yer değiştirir, yurt edinir, göç eder; nitekim yılanlı üzüm sepetinin hikâyesi Mersin’deki Kızkalesi için de anlatılır. Kimi zaman fener, kimi zaman gözcü kulesi olarak kullanılan bu küçük yapı, hangi adla anılırsa anılsın; aşkın, kaderin ve beklemenin kulesidir.

Kıyıdan kuleye bakarken insan, bu küçük yapının neden bu kadar sevildiğini düşünmeden edemiyor. Belki de yalnızlığındandır; ne tam karada ne tam denizde, iki yakanın arasında kendi başına durur. Güneş batarken Sarayburnu’nun kubbeleri kızıla boyanır, kule ise bu kızıllığın önünde küçük bir karaltıya dönüşür… Üsküdar sahilinde oturup bu manzarayı seyredenler, akşamı kimseye söylemeden hep birlikte bekler; buna da kimse şaşırmaz.

Bu kadraj, Üsküdar sahilini, Boğaz’ın Marmara’ya açılan ağzını ve karşıda Sarayburnu’nun yamaçlarını gümüşe işliyor. Kâtibin setresi çoktan kurumuştur belki; kule ise hâlâ aynı yerde, aynı sabırla bekliyor…