Spil Dağı Kolyesi

Homeros, İlyada’nın son kitabında, oğlu Hektor’un cesedini istemeye gelen yaşlı Priamos’a Akhilleus’un ağzından bir anne hikâyesi anlatır. Bütün çocuklarını yitiren, yine de bir lokma ekmeğe elini uzatmak zorunda kalan bir anne… Adı Niobe’dir ve Homeros’a göre o, hâlâ Sipylos’un kayaları arasında, taşa dönmüş hâliyle derdini düşünmektedir. Sipylos, bizim bildiğimiz adıyla Spil Dağı’dır.

Efsaneye göre Niobe çocuklarıyla öylesine övünmüştü ki tanrıça Leto’yu bile küçümsemişti; bunun bedeli ağır oldu. Çocukları tanrıların oklarıyla birer birer can verdi, kendisi ise acısından taşa dönüştü. Fakat taş olmak bile gözyaşlarını dindirmedi… Manisa’nın hemen üstünde, Spil’in eteğindeki o kayaya bugün Ağlayan Kaya denir; yağmurdan sonra yüzeyinden süzülen sular, hâlâ bir annenin ağıtını anlatır gibidir.

Dağın hafızası yalnızca taşa dönen bir anneden ibaret değil elbette. Niobe’nin babası Tantalos’un da bu dağlarda hüküm sürdüğü anlatılır; hani ebediyen önündeki suya ve meyveye uzanıp da hiçbirine ulaşamayan o talihsiz kral… Asırlar sonra ise dağın eteğindeki şehir, Osmanlı şehzadelerinin yetiştiği bir saray kenti oldu. Kanuni’nin annesi Hafsa Sultan’a şifa olsun diye Merkez Efendi’nin hazırladığı rivayet edilen mesir macunu, bugün hâlâ her bahar camilerin minarelerinden halka saçılır.

Bu kadraj; Spil’in şehre dik inen yamaçlarını, kayalık sırtlarını ve eteğine sokulmuş Manisa’yı gümüşe taşıyor. Bir annenin taşa dönen acısı, bir kralın bitmeyen susuzluğu ve bir sultanın şifası… Hepsi aynı dağın kıvrımlarında, sessizce ağlamaya devam ediyor.