Kastamonu Kalesi Yüzüğü

1925 yazının sonunda Kastamonu’ya gelen Mustafa Kemal, halkın karşısına elinde bir şapkayla çıktı. O gün sokaklarda toplananların pek çoğu belki ne olup bittiğini tam kavrayamadı; ama ülkenin kıyafetinden takvimine kadar pek çok şeyin değişeceği bir dönemin kapısı, bu kale şehrinde aralanıyordu… Peki neden Kastamonu?

Belki de bu şehrin asırlar boyunca pek çok kapının açıldığı yer olmasından… Kalesi Bizans döneminden kalan, Çobanoğulları ve Candaroğulları gibi beyliklere başkentlik yapmış Kastamonu, Anadolu’nun kuzeyinde kadim bir merkezdi. Kale kayalığının tepesinden aşağıya bakıldığında, dar vadiye yerleşmiş şehrin konakları, minareleri ve çatıları sanki bir tarih kitabının sayfaları gibi açılır… Kayalığın üstündeki surlar, her gelenin kendi taşını eklediği asırlık bir defter gibidir; kimi taş Bizans’ı, kimi beylikleri, kimi de Osmanlı’yı hatırlatır.

Şehrin kalbi ise Nasrullah Meydanı’dır. Meydana adını veren camisi ve önündeki şadırvanıyla burası asırlardır buluşmaların, pazarlıkların, sohbetlerin mekânı olmuştur. Kastamonu’nun manevi hamisi sayılan Şeyh Şaban-ı Veli’nin türbesi de şehrin içinde, sessiz bir tanık gibi durur… Şehrin eski sokaklarında yürüyenler, her köşede asırlık bir hikâyeye rastlar.

Kastamonu konaklarıyla, etli ekmeğiyle, sarımsağıyla bilinir; ama her şeyden önce bir sabır şehridir. Çetin kışlara, dar vadilere, uzak yollara rağmen kendi dokusunu korumayı bilmiştir. Belki de en büyük değişimleri bile bu kadar sükûnetle karşılayabilmesinin sırrı, bu sabırdadır… Kışın şehrin üzerine çöken sis kale kayalığını bir anlığına gizler; sonra yavaşça çekilir ve kale yeniden, yüzyıllardır olduğu gibi, yerinde belirir…

Kale kayalığı, altındaki şehir ve vadiyi çevreleyen sırtlar şimdi gümüşün üzerinde yükseliyor. Bir şapkanın, bir meydanın, bir kalenin hikâyesi aynı kıvrımlarda buluşuyor…