Metristepe (İnönü) Yüzüğü

“Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makûs talihini de yendiniz.” 1 Nisan 1921’de, İkinci İnönü Muharebesi’nin kazanıldığını Metristepe’den telgrafla bildiren İsmet Paşa’ya Mustafa Kemal Paşa’nın gönderdiği cevaptı bu… Peki bir tepe, bir milletin talihini değiştirebilir mi?

“Metris”, eski dilde siper, toprak tabya demektir; yani bu tepenin adı, üzerinde yaşanacakları daha en baştan fısıldıyordu… Bozüyük ile İnönü arasındaki bu sırtlar, 1921’in ocak ayında Birinci, mart sonunda ise İkinci İnönü Muharebesi’ne sahne oldu. Yeni kurulan düzenli ordunun ilk büyük sınavları, bu soğuk yaylanın siperlerinde verildi.

Ocak ayındaki Birinci İnönü’de, kış ortasında, henüz yeni kurulan birlikler Bursa yönünden Eskişehir’e doğru ilerleyen kuvvetleri bu sırtlarda durdurdu; bu başarı Ankara’daki Meclis’e büyük bir moral verdi. İkinci İnönü ise çok daha çetin geçti; günlerce süren çarpışmalarda tepe el değiştirdi, siperler kaybedilip yeniden alındı. Metristepe sonunda yeniden alındığında, muharebenin kaderi de belli olmuştu…

İsmet Paşa, yıllar sonra soyadını bu muharebelerin geçtiği yerden alacaktı; İnönü adı bir komutanın ve bir milletin hafızasına aynı anda kazındı. Bugün tepenin üzerinde şehitler için dikilen anıt, rüzgârın uğuldadığı sırtlarda sessizce bekler… Siperlerin izleri çoktan toprağa karıştı; ama bu tepelerin sessizliği, dinlemesini bilenlere hâlâ o soğuk kış günlerini anlatır. Gelin, bir an için biz de susalım ve dinleyelim.

Bu kadraj Bozüyük ile İnönü arasındaki sırtları, zafer tepesini ve çevresindeki yaylayı gümüşe taşıyor. Makûs talih o gün bu tepelerde yenildi; şimdi o tepeler, bir avuç gümüşte, saygıyla saklanıyor; siperlerin sessizliği, rüzgârın uğultusu ve bir milletin hafızasıyla birlikte…