Antakya & Habib-i Neccar Yüzüğü

“Ne ağlarsın benim zülfü siyahım / Bu da gelir bu da geçer ağlama” der Karacaoğlan. Bu dizeleri Antakya kadar iyi bilen, bu sabrı Antakya kadar çok sınanmış bir şehir var mıdır acaba? Gelin, Asi’nin iki yakasına kurulu bu kadim şehrin sesini birlikte dinleyelim…

MÖ 300 yılında Büyük İskender’in komutanlarından Seleukos I Nikator, Asi Nehri’nin kıyısında bir şehir kurdu ve ona babası Antiokhos’un adını verdi: Antiokheia. Şehir kısa sürede büyüdü, Roma döneminde imparatorluğun en büyük şehirlerinden biri oldu. Elçilerin İşleri’ne göre İsa’nın izinden gidenlere ilk kez burada “Hristiyan” denildi; kayaya oyulmuş Sen Piyer Kilisesi bugün hâlâ o ilk cemaatin sessizliğini saklar. Habib-i Neccar Camii ise Anadolu’nun en eski camilerinden biri sayılır… Kilise çanıyla ezan sesinin aynı sokağa karıştığı bu şehirde, farklı dillerin ve inançların asırlarca komşu olması şüphesiz bir tesadüf değildir.

Şehrin nehri de bir o kadar dikbaşlıdır. Anlatılana göre Asi, bölgedeki öteki nehirlerin aksine güneyden kuzeye aktığı için bu adı almıştır. Ve Antakya’nın mutfağı da en az nehri kadar kendine özgüdür; bir tabak künefenin başında tarihin tozlu sayfalarını konuşmak, bu şehirde pek de yadırganacak bir şey olmasa gerek…

Antakya tarih boyunca nice depremle yıkıldı; antik çağda da, ortaçağda da defalarca toprağa yattı ve her seferinde yeniden ayağa kalktı. Yakın geçmişte yine derin bir yara aldı. Ama bu şehrin hafızası bize bir şeyi açıkça söylüyor: Antakya yıkılır, fakat vazgeçmez. 1939’da anavatana katılan son toprak olan bu şehir, bugün de yeniden kurulmanın sabrını taşıyor.

Asi’nin iki yakası ve şehrin üzerinde yükselen Habib-i Neccar Dağı şimdi gümüşün üzerinde. Karacaoğlan’ın dediği gibi; bu da gelir, bu da geçer… Geriye şehrin kendisi kalır.