Söğüt Yüzüğü

Bir devlet bir rüyayla kurulabilir mi? Osmanlı kroniklerine bakılırsa cevabımız evet olmalı… Rivayete göre genç Osman, bir gece Şeyh Edebali’nin evinde misafirken bir rüya görür: Şeyhin göğsünden doğan bir ay gelip kendi göğsüne girer; ardından göbeğinden bir ağaç biter, büyür, büyür ve dalları bütün dünyayı gölgesi altına alır… Sabah olunca rüyasını anlatan Osman’a şeyh, bu rüyanın ona ve soyuna verilecek bir saltanatın müjdesi olduğunu söyler. Rüyanın ne kadarının gerçek, ne kadarının sonradan eklenmiş bir süs olduğunu bilemeyiz; ama hikâye, asırlardır anlatılmaktan hiç yorulmadı.

O ağacın tohumu, Söğüt’te filizlenmişti. Kayı boyunun beyi Ertuğrul Gazi, obasıyla birlikte bu tepelere yerleşmiş; yazları yaylaya çıkan, kışları vadiye inen küçük bir topluluk, bu toprakta yeni bir hayat kurmuştu. Bu küçük obanın, bu tepelerde bir gün bir imparatorluğun temelini atacağını o gün kim tahmin edebilirdi ki? Kasabanın adının suya eğilen söğüt ağaçlarından geldiği söylenir; bir imparatorluğun ilk yurdunun, dere kenarında boynu bükük duran mütevazı bir ağacın adını taşıması ne kadar da manidar…

1299, Osman Bey’in beyliğini bağımsız saydığı geleneksel yıl olarak kabul edilir. Asırlarca sürecek, üç kıtaya yayılacak bir devlet, işte bu tepelerin arasında doğdu… Ertuğrul Gazi’nin türbesi bugün hâlâ kasabaya bakan tepede durur; her eylül burada düzenlenen anma şenliklerinde Yörük ve Türkmen toplulukları, atalarının ilk yurduna selam vermeye gelir. Keçeler serilir, sazlar çalınır; bir bayram havası, bir hatıra törenine karışır.

Bu kadraj Söğüt’ü ve Ertuğrul Gazi Türbesi’nin baktığı tepeleri gümüşe taşıyor. Göbekten biten o rüya ağacının kökleri belki hâlâ bu toprağın derinlerinde; şimdi bir avuç gümüşün kıvrımlarında, sessizce, bir sonraki eylülü bekliyor…