Sinop Kalesi Yüzüğü

Rivayete göre Büyük İskender, güneşlenen bir filozofun karşısına dikilip ondan ne dilerse vereceğini söylediğinde aldığı cevap şu olmuştu: “Güneşimi kesme, çekil önümden!” Dünyanın en güçlü adamına bu cevabı veren Diyojen, Sinoplu’ydu… Peki bu kadar az şeye ihtiyaç duyan bir filozof nasıl bir şehirde doğmuştu?

Karadeniz’e uzanan bir yarımadanın boğazında kurulan Sinop, iki yanında iki limanı olan eşsiz bir konuma sahiptir. Miletoslu kolonistlerin kurduğu kent sonradan Pontus Krallığı’nın başkenti oldu; Roma’ya kafa tutan VI. Mithridates’in de burada doğduğu anlatılır. 1214’te Selçuklular Sinop’u aldığında devlet ilk kez Karadeniz’e çıktı ve bu yarımada, Anadolu’nun kuzey kapısı oldu… Karadeniz’in ortasına doğru uzanan bu yarımada, asırlar boyunca denizin iki yakası arasındaki yolculukların en korunaklı duraklarından biri oldu.

Şehrin surları bu uzun tarihin katmanlarını taşır. Surların içinde, 19. yüzyılın sonlarından bir asrı aşkın bir süre kullanılan tarihî cezaevi durur; Sabahattin Ali’nin de yolunun düştüğü bu taş duvarlar, pek çok hayatın en karanlık günlerine tanıklık etti. Diyojen’in güneşi sevdiği bir şehrin, en karanlık hücrelerde yazılmış dizeleri de sakladığını düşünmek, insanı bir süre susturuyor…

Bugün Sinop sakin limanları, balıkçı tekneleri ve denize bakan kahveleriyle huzurlu bir şehir. Diyojen yaşasaydı muhtemelen burada da bir fıçının içine yerleşir, gün boyu güneşin tadını çıkarırdı; tabii Karadeniz’in yağmurları izin verdiği ölçüde… Kıyıda yürürken balıkçıların ağlarını onardığını, martıların tekne direklerinde beklediğini görürsünüz; şehir, güneşin tadını çıkarmayı filozofundan öğrenmiş gibidir.

Bu kadraj, yarımadayı, iki limanı ve şehrin yaslandığı Boztepe’nin sırtlarını gümüşün üzerinde yükseltiyor. Güneşi kesilmemiş bir şehir; ne de olsa filozofunun tek dileği buydu…