Kayseri & Kale Yüzüğü

Bir şehrin adını bir imparatora armağan etmek mi daha büyük bir vefadır, yoksa bir hastaneyi bir kız kardeşe adamak mı? Kayseri, ikisini de yaşamış bir şehir… Antik çağda Mazaka adıyla bilinen şehir, Roma döneminde İmparator Augustus’un onuruna Kaisareia adını aldı; bugün de o adı, Kayseri olarak taşımaya devam ediyor.

Asırlar geçti, şehir el değiştirdi. Dördüncü yüzyılda Kayseri’nin piskoposu Aziz Basil, hastaları, yoksulları, yolcuları barındıran büyük bir yardım yapısı kurdurdu; tarihçiler bunu dünyanın ilk hastanelerinden biri sayar. Aradan sekiz asrı aşkın bir zaman geçtikten sonra, aynı şehirde Selçuklu Sultanı I. Gıyaseddin Keyhüsrev, kız kardeşi Gevher Nesibe Sultan adına bir darüşşifa ve tıp medresesi yaptırdı. Rivayete göre Gevher Nesibe genç yaşta bir hastalığa yenik düşmüş ve servetinin bir hastane için harcanmasını istemişti… Yani bu şehir, şifa arayanlara iki kez kapısını açtı; bir kez bir aziz, bir kez de bir sultan eliyle.

Şehrin ortasındaki kale, koyu renkli volkanik taşlarıyla Roma’dan Bizans’a, Selçuklu’dan Osmanlı’ya pek çok elden geçti. Hemen yanında Mahperi Hunat Hatun’un 1238’de tamamlanan külliyesi yükselir; bir sultan eşinin, bir sultan annesinin şehre bıraktığı cami, medrese ve hamam… Selçuklular zamanında Kayseri, Konya’dan sonraki ikinci merkez sayılırdı; bu surların içinde Anadolu’nun en işlek ticaret yolları kesişirdi.

Bu kadraj, Erciyes’in eteğinde surlarla çevrili Selçuklu şehrini gümüşe taşıyor; kale tam ortada, dağ hemen arkada… Bir imparatora armağan edilen ad, bir kız kardeşe adanan şifa; hepsi aynı şehrin taşlarında, yan yana…