Erzincan Yüzüğü

İki dağın arasına kurulmuş bir şehir, kendini hangisine daha yakın hisseder? Güneyde Munzur’un karlı sırtları, kuzeyde Keşiş Dağları’nın dik duvarı; Erzincan, bu iki dev arasında uzanan ovanın ortasında her sabah iki yöne birden selam verir… Gelin, bu ovanın hikâyesini birlikte dinleyelim.

Ovanın ortasından Karasu akar. Erzurum’un dağlarından doğan bu su, Fırat’ın kuzey koludur ve Erzincan ovası, nehrin karşılaştığı ilk geniş düzlüktür. Bereketli toprakları, bol suyu ve korunaklı konumuyla bu ova çok eski çağlardan beri insanları kendine çekmiş; Urartulardan Selçuklulara, pek çok medeniyet burada iz bırakmıştır. Ova yazın buğday sarısına, baharda meyve bahçelerinin beyazına bürünür; dağlardan inen rüzgârlar ise yaz akşamlarını tatlı bir serinliğe çevirir.

Fakat bu güzelliğin bir bedeli de var. Erzincan ovası, yerkabuğunun büyük kırıklarından biri olan Kuzey Anadolu Fayı’nın üzerinde uzanır. Tarih boyunca pek çok sarsıntıyla sınanan şehir, her seferinde yıkıldığı yerden yeniden kalkmayı bildi… Belki de Erzincanlıların o bilinen sabrı ve dirençli neşesi, bu topraktan gelir.

Ve elbette, Erzincan’ı anlatıp da tulum peynirinden söz etmemek pek hoş karşılanmasa gerek. Yaylalarda koyun sütünden yapılıp deri tulumlarda olgunlaştırılan bu peynir, şehrin sofralardaki imzasıdır. Sofrada peynirin yanına bir de sıcak ekmek, bir tutam dağ kekiği eklendiğinde, Erzincan’ın neden bu kadar övüldüğünü anlamak için başka söze gerek kalmaz. Âşıkların sazı, Terzibaba’nın türbesi, ovadan dağlara uzanan yollar… Hepsi aynı hikâyenin satırları.

Bu kadraj ovanın ortasındaki şehri, Karasu’nun izini ve iki yandan yükselen dağların eteklerini gümüşe taşıyor. İki dağın arasında kalan bir şehir hangisine daha yakındır, bilinmez; ama gümüşün üzerinde ikisi de aynı avuca sığıyor…