Karaleylek Kanyonu Yüzüğü

Asırlar boyunca pek kimsenin fark etmediği bir kanyon olabilir mi? Hem de dünyanın en kadim ırmaklarından birinin, Fırat’ın tam ortasında… Karaleylek Kanyonu’nun hikâyesi, bu sorunun cevabının şaşırtıcı bir “evet” olduğunu gösterir.

Keban’dan sonra Fırat, Elazığ’ın Baskil ilçesinde kayalara çarpar ve onları yararak dar bir boğaza girer. Kumlutarla köyünün yakınlarından başlayan bu boğaz nehir boyunca birkaç kilometre sürer; iki yanında sarp kayalıklar yükselir, suyun sesi duvarlara çarpıp yankılanır. Yer yer suyun hemen üstüne eğilen kayalar teknenin geçtiği yolu daraltır; başınızı kaldırdığınızda duvarların ucunda yalnızca bir parça gökyüzü kalır. Kanyonun içine ancak tekneyle girilebilir; yani onu görmek isteyen, önce Fırat’ın kendisine güvenmek zorundadır.

Kanyon, geniş kitlelerin dikkatini ancak 2019’da, adeta tesadüfen çekti. Asırlarca köylülerin gözü önünde duran bu boğaz, fotoğrafları yayıldıkça bir anda gezginlerin rotasına girdi… Aslına bakarsak belki de kanyon fark edilmek istememişti; sessizliğini, kayalarına yuva yapan kuşlarla paylaşmayı tercih ediyordu.

Ve o kuşlar, kanyona adını verenlerdir. Kara leylekler insandan uzak durmayı seven, ürkek ve sessiz kuşlardır; yazları bu sarp kayalıklara yuva yapar, Fırat’ın üzerinde süzülerek avlanırlar. Akrabaları beyaz leylekler gibi köy damlarını değil, kimsenin ulaşamayacağı yarları seçerler. Sonbaharda güneye göç ederken bu yarlar boşalır, ilkbaharda yeniden dolar. Kanyonun ruhunu en iyi onlar anlatır: gizli, ağırbaşlı ve özgür…

Bu kadraj, Fırat’ın kayayı yardığı boğazı ve iki yanında yükselen sarp sırtları gümüşün üzerinde yükseltiyor. Asırlarca gizlenen bir kanyon şimdi bir avuç gümüşe sığıyor; kara leyleklerin sırrı ise hâlâ yarların arasında…