Hazar Gölü Yüzüğü

Tevrat’ın Yaratılış kitabı, Aden bahçesinden çıkıp dört kola ayrılan bir ırmaktan söz eder; üçüncü kolun adı Hiddekel, dördüncüsününki Fırat’tır. Hiddekel, bugün Dicle dediğimiz nehirdir. Peki cennetten çıktığı söylenen bu ırmağın kaynağına gitmek isteseniz, nereye bakmanız gerekirdi?

Cevaplardan biri Elazığ’ın güneydoğusunda, dağların arasına sıkışmış bir gölde saklıdır. Hazar Gölü, Dicle’nin doğduğu yer olarak anılır; gölün çevresinden inen sular büyük nehrin ilk damlalarını besler. Yeşil kıyıları ve sakin koylarıyla göl, Elazığ’ın en sevilen kaçamaklarından biridir; yaz sabahları sular öylesine durgundur ki dağların yansıması kıyıdan kıyıya uzanır. Suyun rengi gün boyunca maviden laciverde, akşamüstü ise gümüş griye döner…

Gölün kıyısındaki köylerde eskiden beri bir rivayet dolaşır: suların altında batmış bir şehir uyumaktadır… Uzun yıllar bir masal gibi anlatılan bu söz, gölün dibine dalan araştırmacıların eski yapılara ait izlere rastlamasıyla bambaşka bir anlam kazandı. Kim bilir; belki o şehirde yaşayanlar da bir zamanlar bugün bizim durduğumuz kıyılara bakıp aynı dağları seyrediyordu. Belki de masallar, bazen tarihin tozlu sayfalarından daha iyi hatırlar.

Gölün güneyinde Hazarbaba Dağı yükselir. Kışın kayak pistleriyle, yazın serin yaylalarıyla bu dağ gölün sessiz bekçisidir; yamaçlarından bakıldığında göl, dağların arasına bırakılmış bir ayna gibi görünür. Kışın Hazarbaba’nın beyaz sırtları gölün mavisiyle öyle bir tezat kurar ki manzara, iki mevsimi aynı anda gösterir gibidir. Yazın kıyılar, ovanın sıcağından kaçıp suyun serinliğine sığınanlarla dolar.

Bu kadraj, gölün kıyılarını, güneyinde yükselen Hazarbaba’nın yamaçlarını ve çevresindeki sırtları gümüşe işliyor. Cennetten çıktığı söylenen ırmağın ilk sesi, belki de bu dağların arasında, gümüşün kıvrımlarında yankılanıyor…