Gölyazı Yüzüğü

Eskiler “yazı” sözcüğünü bugün bildiğimiz anlamının yanı sıra düzlük, ova, kır anlamında da kullanırdı. Peki bir gölün yazısı nasıl olur? Uluabat Gölü’nün içine doğru uzanan küçük yarımadaya, Gölyazı’ya vardığınızda bunun cevabını kendi gözlerinizle görürsünüz: Suyun ortasında, sanki gölün kendi eliyle yazdığı bir satır gibi uzanan bir köy… Köyü karaya bağlayan dar yol bu satırın ilk harfi gibidir; gerisi suyun ortasında, kendi sessizliğinde akıp gider.

Antik çağda burası Apollonia’ydı; Latinlerin Rhyndakos kıyısındaki Apollonia diye andığı bir göl kenarı şehri… Surlarından kalan taşlar hâlâ suyun kenarında, balıkçı teknelerinin yanaştığı kıyıda görülebilir. Gölün eski adı Apolyont da buradan gelir; isimler değişir ama göl, eski dostunun adını asırlarca taşımaktan vazgeçmemiştir.

Köyün en yaşlı sakini ise bir çınardır. Yedi yüz yıllık olduğu söylenen bu ağaca halk “ağlayan çınar” der. Neden bu adla anıldığını bilen bilir; biz yalnızca tahmin edebiliriz… Bir ağaç yedi asır boyunca kaç göçü, kaç düğünü, kaç vedayı, sabaha karşı göle açılıp akşamı bekleyen kaç balıkçıyı seyretmiş olabilir? Bunu bilemeyiz; ama ağlamak için yeterince sebebi olduğunu tahmin etmek pek de zor olmasa gerek. Gölgesine oturan her yolcu, bu sorunun cevabına belki biraz daha yaklaşır.

Akşamüstü güneş göle doğru inerken tekneler kıyıya döner, balıkçıllar ve karabataklar suyun üstünde son turlarını atar; gölün yüzü önce bakıra, sonra kurşuna döner ve köyün silüeti suyun üzerinde ikinci bir köy gibi titrer… Bu kadraj Uluabat Gölü’nün içine uzanan yarımada köyünü, çevresindeki suları ve kıyının kıvrımlarıyla birlikte gümüşe işliyor; gölün kendi eliyle yazdığı o satır, artık gümüşün üzerinde okunuyor…