Kuş Cenneti & Manyas Gölü Yüzüğü

Feridüddin Attar’ın ‘Mantıku’t-Tayr’ isimli eserinde kuşlar, hükümdarları Simurg’u bulmak için uzun ve çetin bir yolculuğa çıkar. Yedi vadiyi aşan binlerce kuştan geriye yalnızca otuzu kalır; ve Simurg’un huzuruna vardıklarında anlarlar ki aradıkları hükümdar aslında kendileridir. Çünkü Farsçada “si murg”, otuz kuş demektir… Peki kuşların uzun yolculuklarının sonunda vardıkları gerçek bir yer olsaydı, orası neresi olurdu?

Belki de Manyas Gölü’nün kıyısındaki bu küçük orman… Her yıl binlerce kilometrelik göç yollarında, Avrupa ile Afrika arasında gidip gelen yüz binlerce kuş bu gölün kuzey kıyısında konaklar. Pelikanlar, karabataklar, balıkçıllar, kaşıkçılar; suyun üstüne eğilmiş söğütlerin dallarında, sazlıkların arasında yuvalarını kurar, yavrularını büyütür, sonra yeniden yola düşerler… Göç mevsiminde gökyüzünde uzun çizgiler çizen sürüler bir süre sonra kıyıdaki ağaçlara iner; tek bir ağacın aynı anda yüzlerce kuşa yuva olabildiğini görmek, insana tabiatın misafirperverliğini hatırlatır.

Bu kıyı 1959’da milli park ilan edildi; Türkiye’nin en eski korunan alanlarından biri olarak kuşlara asırlık bir misafirhane sözü verdi. Gölün asıl adı Manyas olsa da halk ona çoktan Kuş Gölü demeyi alışkanlık edinmiş; ne de olsa bir yerin adını, orada yaşayanlar koyar… Sabahın erken saatlerinde kıyıda durup dinlediğinizde kanat seslerini, çağrışmaları, sudan havalanan sürülerin gürültüsünü duyarsınız; burada sessizlik bile kuşların sesinden örülmüştür.

Manyas Gölü ve kuşların konakladığı kuzey kıyısı, şimdi gümüşün üzerinde yükseliyor. Attar’ın kuşları aradıklarını kendilerinde bulmuştu; bu kıyıya konan kuşlar ise bir gölün kıyısında… Belki de ikisi aynı şeydir; uzun bir yolun sonunda insanın da, kuşun da aradığı şey bir kıyı, bir dal, bir sığınaktır.