Ağrı Yüzüğü

“Damlaya damlaya göl olur” der atalarımız; nehirler için de aynısı geçerlidir. İnsan, Fırat gibi medeniyetler taşımış bir nehrin kaynağını hep görkemli bir yerde hayal eder; oysa çoğu zaman o sular, adı pek anılmayan dağların kuytularında damla damla birikerek yola çıkar… Fırat’ın doğu kolu Murat da öyledir. Ağrı Dağı’nın güneyindeki dağlardan süzülür ve ilk kez Ağrı ovasında genişleyip bir nehir olduğunu hatırlar.

Eskilerin Arsanias dediği bu nehir, yedi yüz kilometreyi aşan yolculuğunda Malazgirt’in savaş alanından, Muş ovasından, Palu’nun kayalıklarından geçecek, sonunda Keban’da Karasu ile buluşup Fırat’ı doğuracaktır. Ama hepsinden önce, burada, bu ovada, henüz kimsenin tarih yazmadığı bir sabahın serinliğinde akar…

Ovanın ortasında kurulan şehir ise uzun yıllar Karaköse adıyla anıldı. Sonra adını, bütün bölgeye kimliğini veren o büyük dağdan aldı. Bir şehrin kendi adını dağına emanet etmesi, aslına bakarsak pek sık rastlanan bir vefa değildir; ne de olsa buradaki hayat, asırlardır o dağın havasına, karına, suyuna göre şekillenir…

Kışları uzun ve sert, yazları kısa ve cömerttir burada. Kar kalkınca ova yeşerir, Murat kabarır, uzaktaki dağlar yeniden görünür olur. Şehir de bu döngünün içinde yaşar; telaşsızca, bir nehrin doğuşuna tanıklık etmenin ağırbaşlılığıyla…

Kadraj, Murat’ın ovasını ve şehri çevreleyen dağları birlikte alıyor. Bir nehrin ilk kez genişlediği yer şimdi gümüşte: ince bir su yolu, iki yanında yükselen sırtlar ve o sırtların arasında sabırla bekleyen bir şehir. Damla damla, kıvrım kıvrım…