Tendürek Dağı Kolyesi

“Ateş olmayan yerden duman çıkmaz” der atalarımız. Tendürek’in zirvesinde hâlâ buhar tüten bacalar olduğunu öğrenenler, bu sözün ne kadar yerinde olduğunu hemen anlar. Peki hiç nefes alan bir dağ gördünüz mü? Çünkü Tendürek, Anadolu’nun uyuyan değil, yalnızca gözlerini kapatmış volkanlarından biridir…

3.533 metrelik bu dağ, Ağrı gibi sivri bir koni değil; yayvan, geniş omuzlu bir kalkan volkandır. Asırlar boyunca akıttığı lavlar etrafına kilometrelerce yayılmış, soğudukça taşa, taş oldukça ovaya dönüşmüştür. Son püskürmesinin 1855’te olduğu bilinir; ama dağ o günden beri bütünüyle susmuş değildir. Ağrı’dan Nemrut’a uzanan volkanlar dizisinin belki de en az tanınan ama en canlı halkası odur; uykuya dalmış, ama arada bir derin derin iç çeken yaşlı bir dev gibi…

Doğubayazıt ile Çaldıran arasındaki yol da dağın belinden aşar. Bu yoldan geçen kervanların, yolcuların, çobanların yüzyıllardır aynı kapkara taş denizine bakıp aynı soruyu sorduğunu düşünmek insana tuhaf bir yakınlık hissettirir: Bu dağ bir gün yeniden uyanacak mı? Nitekim henüz kimse bu sorunun kesin cevabını veremedi; volkanlar takvimlere pek aldırış etmezler. Ovanın kapkara taşları ise yaz güneşinde ısınıp akşam serinliğinde yavaşça soğurken bile o eski ateşin hatırasını taşır…

Lav düzlüklerinin ortasında tek başına yükselen bu kalkan, kadrajın içinde bütün heybetiyle duruyor. Tendürek’in yayvan omuzları, zirvesindeki çukurlar ve eteklerine dökülen o taştan nehirler şimdi gümüşe işleniyor. Ve gümüş, dağın aksine, bundan sonra hep sakin nefes alacak; dumansız, ama içindeki ateşin hikâyesini unutmadan…