Hasan Dağı Kolyesi

Bundan sekiz bin yılı aşkın zaman önce, Çatalhöyük’te bir evin duvarına bir resim yapıldı. Alt kısımda yan yana dizilmiş evler, üst kısımda ise iki tepeli, doruğundan bir şeyler fışkıran bir dağ… Peki bu, bir volkanın bilinen ilk resmi olabilir mi?

Pek çok araştırmacıya göre o duvar resmindeki dağ Hasan Dağı’dır. Kapadokya’nın güneyinde yükselen bu ikiz zirveli volkan, Büyük Hasan ve Küçük Hasan diye anılan iki doruğuyla 3.268 metreye uzanır. Konya ovasının doğu ufkunu tutan bu dağın bir zamanlar ateş püskürdüğünü, o çağın insanlarının bunu görüp duvara çizdiğini düşünmek… İnsanın tüylerini diken diken eden bir ihtimal olsa gerek.

Hasan Dağı’nın önemi yalnız bir resimle sınırlı değil. Bölgenin volkanlarından çıkan obsidyen, yani volkan camı, taş devrinde bıçağa, ok ucuna, aynaya dönüştü ve uzak diyarlara kadar taşındı. Kapadokya’nın peribacalarını oluşturan tüfleri de bu ve komşu volkanların asırlar boyunca savurduğu küllere borçluyuz… Kısacası Hasan Dağı, bu toprakları hem şekillendiren hem de besleyen bir dağdır.

Bugün Hasan Dağı sessiz; zirvesi kışın karla örtülü, yazları ise dağcıların uğrak yeri. Fakat onun uykusu, sekiz bin yıl önce bir duvara çizilen o ateşli anın hatırasını hâlâ taşıyor… Gelin, o duvarın önünde duran ilk ressamın gözünden bir kez daha bakalım.

İkiz zirve ve eteklerine uzanan yamaçlar şimdi gümüşün üzerinde yükseliyor. Bir zamanlar bir duvara çizilen volkan, bu kez bir avuç gümüşte…