Süphan Dağı Kolyesi

“Dağ başını duman almış, / Gümüş dere durmaz akar…” Bu dizeleri söylerken çoğumuz belli bir dağı düşünmeyiz; ama Van Gölü’nün kuzey kıyısında, suyun üstünde asılı gibi duran Süphan’a bakınca o dumanlı başın tam olarak nasıl bir şey olduğunu anlarsınız…

4.058 metrelik Süphan, Ağrı ve Cilo’dan sonra Türkiye’nin en yüksek üçüncü zirvesidir. Sönmüş bir volkandır ve zirvesinde küçük bir krater gölü saklar. Kışın yamaçları uzun, karlı sırtlarla örtülür; baharda bu karlar eriyip derelere, derelerden göle iner. Gölün kıyısından bakınca Süphan tek başına durur; çevresinde onunla yarışacak başka bir zirve yoktur. Bu kadar yalnız ve bu kadar heybetli durabilen bir dağa pek sık rastlanmaz.

Yazın bile zirvesinde kar lekeleri eksik olmaz; aşağıda göl kıyısında insanlar sıcaktan bunalırken yukarıda kış hâlâ sürer. Bir dağın tepesinde bambaşka bir mevsim saklaması, insana hep küçük bir sır gibi gelir…

Eteğindeki Adilcevaz ise bu yalnızlığın asırlık tanığıdır. Kasabanın yukarısındaki Kef Kalesi, Urartuların bu dağın omzuna kurduğu bir kaleydi; göl kıyısında ise asırlık camiler, kümbetler sıralanır. Süphan bütün bu medeniyetlere aynı sükûnetle baktı: kaleler kuruldu, yıkıldı, minareler yükseldi; dağ ise yerinde kaldı… Adilcevaz’dan, Ahlat’tan, gölün öbür yakasından; nereden bakarsanız bakın, Süphan hep oradadır.

Kadraj, Süphan’ın zirvesini ve her yöne uzanan karlı sırtlarını alıyor. Gümüşün üzerinde dağ yine tek başına yükseliyor; o eski marşın dediği gibi başını dumana, eteklerini gümüşe vermiş…