Munzur Dağları Kolyesi

“Bende sığar iki cihan, ben bu cihana sığmazam” der Seyyid Nesimi. Bu dizeyi bir dağın ağzından dinlediğinizi düşünün; hem de zirveleri üç bin dört yüz metreyi aşan, sırtlarında buzulların izlerini taşıyan, uzun bir silsile hâlinde uzanan bir dağın… Munzur Dağları’na baktığınızda, Nesimi’nin sözlerinin böyle bir heybete ne kadar yakıştığını düşünmeden edemezsiniz. Öyle ya; bir dağ da içine sığdırdığı âlemi anlatacak olsa, sözü herhalde bundan kısa kesemezdi.

Munzur Dağları, Erzincan ile Tunceli arasında yükselen bir duvar gibidir. Kuzey yamaçları Erzincan ovasına bakar, güney yamaçları ise Ovacık’ın düzlüğüne iner; uzaktan bakıldığında sıra sıra dizilen dorukları bir kalenin burçlarını andırır. En yüksek noktası Akbaba Tepesi’yle taçlanan silsile, sırtlarında buzul çanakları ve küçük göller taşır; yazın bile bazı kuytularda kar eksik olmaz.

Dağın asıl zenginliği ise yamaçlarında saklıdır. Munzur, pek çok endemik bitkiye ev sahipliği yapan, dağ keçilerinin kayalıklarda özgürce dolaştığı, yırtıcı kuşların sırtlar boyunca süzüldüğü bir dünyadır. İlkbaharda karlar çekilirken yamaçlar bir anda çiçeğe durur; sanki dağ, kışın biriktirdiği bütün renkleri birkaç haftada dökmek ister…

Bu dağlar, Munzur Çayı’nın da doğduğu yerdir. Eteklerinden kaynayan gözeler, dağın kış boyunca biriktirdiği karların suyudur; yani Munzur Dağları vadiye yalnızca gölgesini değil, hayatın kendisini de gönderir; yaz ortasında bile suyun buz gibi olması bundandır. Halkın bu dağlara gösterdiği derin saygı da buradan gelir.

Bu kadraj, Ovacık’ın üzerinde yükselen buzul sırtlarını, dik yamaçları ve derin vadileri gümüşün üzerinde yükseltiyor. Nesimi haklıydı belki; bu cihana sığmayan bir dağ, şimdi bir avuç gümüşe sığıyor…