Adalar Yüzüğü

“Bir insanı sevmekle başlar her şey.” Sait Faik Abasıyanık bu cümleyi ‘Haritada Bir Nokta’ isimli öyküsünde yazar. O haritadaki nokta ise Marmara’nın ortasında, İstanbul’un hemen açığında duran Burgazada’dır… Sait Faik ömrünün uzun yıllarını bu küçük adada, balıkçıların, martıların ve denizin arasında geçirdi. Peki bir ada, bir yazara ne anlatır ki o bunu bütün dünyaya anlatmak ister?

Adalar’ın hikâyesi aslında Sait Faik’ten çok daha eskidir. Bizans döneminde tahttan indirilen imparatorların, gözden düşen prenslerin ve prenseslerin sürgün edildiği bu adalara bu yüzden Prens Adaları dendi. Yani bir zamanlar buraya gelmek bir cezaydı… Bugün ise İstanbullular yazın bu sürgüne gönüllü olarak gidebilmek için vapurda yer kapmaya çalışıyor. Tarihin ironisi de galiba budur.

Kınalıada adını toprağının kına rengi kızıllığından alır; Heybeliada iki tepesiyle bir heybeyi andırır; Burgazada Sait Faik’indir; Büyükada ise en büyükleri olarak köşkleriyle, çamlarıyla bu küçük takımadanın başıdır. Lev Troçki bile sürgün yıllarının bir kısmını Büyükada’da geçirmişti. Anlaşılan o ki bu adalar, sürgünlere ev sahipliği yapmayı asırlar geçse de bırakmamış…

Adalara vapurla yaklaşırken insan, Marmara’nın ortasında birbirine yaslanmış dört çam kokulu tepeyi seyreder. Kıyılarda ahşap köşkler, iskelelerde simit bekleyen martılar, yamaçlarda begonviller… Sait Faik’in tanıdığı balıkçılar çoktan gitti belki; ama akşamüstü Burgaz’ın kıyısında denize bakan birini gördüğünüzde, onun da bir hikâye beklediğini düşünmeden edemezsiniz. Ne de olsa bu adalarda deniz, anlatacak bir şeyi olanları hep dinler…

Bu kadraj, Kınalıada’dan Büyükada’ya uzanan dört adanın tepelerini, aralarındaki mavi boşluklarla birlikte gümüşe taşıyor. Haritada dört küçük nokta… Ve Sait Faik’in dediği gibi, her şey bir insanı sevmekle başlar; belki de bir adayı…