Konak & İzmir Körfezi Yüzüğü

“İzmir’in kavakları, dökülür yaprakları…” diye başlar o ağır zeybek. Peki bir şehri anlatmak için neden kavaklardan, dökülen yapraklardan söz edilir? Belki de İzmir, asırlardır dökülüp yeniden yeşeren bir şehir olduğu içindir… Kadifekale’nin eteğinden Kordon’a uzanan bu kıyıda ne çok yaprak döküldü, ne çok bahar geldi; ama körfez her seferinde aynı sabırla şehrine baktı.

Şehrin bugünkü yerine nasıl kurulduğunu anlatan hikâye ise bir rüyayla başlar. Pausanias’ın aktardığına göre Büyük İskender, bir av dönüşü Pagos Dağı’nda, yani bugünkü Kadifekale’de, bir çınarın gölgesinde uykuya dalmış; rüyasında Nemesis tanrıçaları belirip ona burada bir şehir kurmasını söylemişti. İzmirliler Klaros’taki Apollon kâhinine danıştıklarında aldıkları cevap da bir o kadar şiirseldi: kutsal Meles’in ötesinde, Pagos’ta yaşayacak olanlar üç kez, dört kez mutlu olacaktı… Rivayete göre Homeros da o Meles çayının kıyısında doğmuştu; bir şehir için bundan güzel bir künye düşünmek pek kolay olmasa gerek.

Asırlar geçti; tepedeki surların gölgesinde Kemeraltı’nın çarşıları kuruldu, liman dünyanın dört bir yanından gelen gemilerle doldu. 1901’de Konak Meydanı’na dikilen Saat Kulesi şehrin kalbinde zamanı saymaya başladı; saatinin Alman İmparatoru II. Wilhelm’in armağanı olduğu anlatılır. İzmir’in zamanı, anlaşılan, uzaklardan gelen bir hediyeyle işlemeye başlamıştı. Ve 9 Eylül 1922’de süvariler Kordon’a indiğinde, bu kıyı Kurtuluş Savaşı’nın son sayfasına tanıklık etti…

Bugün Kordon’da akşamüstü imbat esmeye başladığında, gün batımını izleyenlerin hepsi aslında aynı şeyi yapar: körfezin fısıltısını dinler. Kadifekale’den körfezin iç kıvrımına inen yamaçlar şimdi gümüşün üzerinde; kavakların yaprakları gibi dökülüp yeniden yeşeren bir şehrin haritası…