Kütahya Kalesi Yüzüğü

“Kütahya’nın pınarları akışır…” Düğünlerin açılışında çalınan bu türküyü duyunca insanın gözünün önüne ister istemez bir kale tepesi, onun eteğinde kıvrılan sokaklar ve her köşede çağıldayan çeşmeler gelir. Peki bu şehrin sesi yalnızca pınarlarından mı ibaret? Gelin, biraz da kalenin gölgesinde dolaşalım…

Kütahya, bir zamanlar Germiyanoğulları Beyliği’nin başkentiydi. Kalenin eteğine yayılan dar sokaklar, cumbalı konaklar ve kerpiç duvarların ardındaki avlular, o günlerden bu yana şehrin dokusunu korur; tepedeki surlar ise Bizans’tan Germiyan’a, oradan Osmanlı’ya uzanan asırların izlerini taşır. Ve bu sokaklarda, asırlardır fırınların ateşinde pişen bir sanat yaşar: çini. İznik’in fırınları söndükten sonra Anadolu’nun çini ustalığını ayakta tutan şehir şüphesiz Kütahya olmuştur; mavinin, turkuazın, sarının en sabırlı ustaları hâlâ buradadır…

Şehrin bir de meşhur bir hemşehrisi var: Evliya Çelebi. Ailesi Kütahyalıdır ve kendi anlattığına göre gençliğinde gördüğü bir rüyada Peygamber’in huzuruna çıkar; heyecandan “Şefaat ya Resulallah” diyecekken dili sürçer ve “Seyahat ya Resulallah” der. Tebessümle karşılanan bu dil sürçmesi, ona ömür boyu sürecek bir yolculuğun kapısını açar… Gezdiği diyarları on ciltlik Seyahatname’ye sığdıran bir gezginin yolculuğunun bir dil sürçmesiyle başlaması, tarihin en tatlı tesadüflerinden biri olsa gerek.

Bu kadraj, kalenin oturduğu tepeyi ve eteğinden ovaya inen Germiyan sokaklarının yamaçlarını gümüşe taşıyor. Pınarlar akışır, fırınlar yanar, bir gezginin rüyası sürer; şehir, bir türkünün ilk dizesi kadar yakın…