Kadıralak Yaylası Yüzüğü

“Başım köpük köpük bulut, içim dışım deniz, / ben bir ceviz ağacıyım Gülhane Parkı’nda…” der Nâzım Hikmet. Şair İstanbul’da bir parkta duruyordu; ama bu dizeleri Tonya’nın yaylalarında okusaydı, belki de tek bir sözcüğünü bile değiştirmesine gerek kalmazdı…

Kadıralak, Tonya’nın yukarısında, bulutların çoğu zaman altında kaldığı bir yayladır. Karadeniz’den gelen nemli hava yamaçlara çarpıp yükseldikçe soğur, yoğunlaşır; ve vadiler, sabahın erken saatlerinde beyaz bir denizle dolar. Yaylaya çıkan biri, ayaklarının altında dalgalanan bu bulut denizine bakarken gerçek denizi bir an unutur; oysa o da oradadır, bulutların altında, sabırla bekler…

Tonya denince akla tereyağı gelir; ve bu tereyağının sırrı, belki de Kadıralak gibi yaylaların otlaklarında saklıdır. Yaz boyunca buraya çıkarılan hayvanlar çiçekli çayırlarda otlar; yayla evlerinde süt kaynar, yayık döner, kışın hazırlığı yazdan yapılır… Karadeniz’in yaylaları bir gezi yeri olmadan önce, asırlarca bir geçim yoluydu; hâlâ da öyledir. Kış için saklanan tereyağı, küplere basılan peynir, kurutulan otlar… Yayla, aslında bütün bir yılın kilerini dolduran sessiz bir atölyedir.

Öğleden sonra rüzgâr döner, bulutlar yamaçlardan yukarı tırmanmaya başlar. Önce vadiler kaybolur, sonra karşı sırtlar, en sonunda da yaylanın kendisi… Sisin içinde bir inek çanı, uzaktan çağıran bir ses, sonra yeniden sessizlik. Ve birkaç saat için Kadıralak, dünyanın geri kalanından ayrılmış, beyaz bir sessizliğin içinde yüzen bir yere dönüşür.

Bu kadraj Kadıralak’ın düzlüğünü, çevresindeki sırtları ve Tonya’ya doğru inen vadileri gümüşün üzerinde kabartıyor. Başı köpük köpük bulut, içi dışı deniz; bu yayla, Nâzım’ın dizelerine sanki kendisi için yazılmış gibi uyuyor…