Uzungöl Yüzüğü

Bir göl nasıl doğar? Kimi buzulların oyduğu çanaklarda, kimi volkanların sönmüş ağzında, kimi de yeryüzünün kırılıp çöktüğü çukurlarda… Uzungöl ise bambaşka bir doğum hikâyesine sahiptir: onu bir heyelan doğurmuştur.

Haldizen Deresi, Çaykara’nın dağlarından gürül gürül akıp giderken, bir gün vadinin yamaçlarından kopan kaya ve toprak yığınları yolunu kesti. Önü kapanan dere durdu, birikti, yükseldi; ve vadinin tabanında, ladin ormanlarının arasında uzun, dar bir göl belirdi. Yani Uzungöl, bir yıkımın geride bıraktığı bir güzelliktir; doğanın bir felaketi bir aynaya dönüştürdüğü yer… Bu hadisenin tam olarak ne zaman yaşandığını kesin olarak bilmiyoruz; ama göl, o günden beri bu vadiye ait olduğunu hiç unutmadı.

Gölün kıyısındaki köy, bu aynanın başında asırlardır yaşar. Ahşap evler, sisin içinden yükselen minare, yamaçlara tırmanan yayla yolları… Sabahları göl öylesine durgundur ki karşı yamaçtaki ağaçları tek tek sayabilirsiniz; hem kıyıda hem suyun içinde… Hangisinin gerçek, hangisinin yansıma olduğuna karar vermek ise pek de kolay olmasa gerek. Öğleden sonra sis vadiye çöktüğünde ise ikisi birden kaybolur.

Göl kıyısından yukarı, Soğanlı Dağları’na doğru kıvrılan yollar yaylalara çıkar. Yazın bu yollardan sürüler geçer, yayla evlerinin bacaları tüter; kışın ise her şey karın altında sessizleşir ve göl, kenarlarından buz tutmaya başlar… Uzungöl’ün her mevsimi başka bir renktir: baharın taze yeşili, yazın koyu ladini, sonbaharın sarısı ve kışın bembeyaz sessizliği.

Bu kadraj Uzungöl’ün uzun ve dar yatağını, onu kuşatan ormanlık yamaçları ve Soğanlı Dağları’na doğru yükselen sırtları avuç içi kadar gümüşe sığdırıyor. Bir heyelanla başlayan hikâye, şimdi gümüşün sessizliğinde, o sabah göllerinin durgunluğuyla sürüyor…