Siirt Yüzüğü

Bir şehrin kimliğini en iyi anlatan şey bazen bir minaredir, bazen bir yemek. Siirt’te ise ikisi birden… Şehrin tepesinde yükselen Ulu Cami’nin minaresi, üzerindeki firuze renkli sırlı tuğlalarıyla gökyüzüyle yarışırken, aşağıda büryan kuyularından yükselen koku şehrin başka bir hikâyesini anlatır. Peki hangisi Siirt’i daha iyi anlatır? Gelin, ikisini de dinleyelim.

Siirt Ulu Camii 12. yüzyılda, Selçuklular döneminde yapılmıştır. Minaresi, Anadolu’da sırlı tuğla süslemenin en eski örneklerinden biri kabul edilir; firuze renkli tuğlalar minarenin gövdesinde geometrik desenler oluşturur. Asırlardır şehrin silüetinin ayrılmaz parçası olan bu minare, Siirt’in tepesinde bir nöbetçi gibi durur…

Siirt mutfağı ise ayrı bir destandır. Yerin altına kazılmış kuyularda saatlerce pişen büryan kebabı şehrin misafirperverliğinin en lezzetli ifadesidir; perde pilavı ise ince bir hamur örtünün içinde saklanan pirinç, tavuk ve bademle, açıldığı anda bir hediye paketi gibi kendini sofraya sunar. Siirt fıstığının iri taneleri de bu toprağın bereketini anlatır; tiftikten dokunan Siirt battaniyesi ise şehrin uzun kışlarının sıcak hatırasıdır… Böyle bir sofraya oturan misafirin kalkmak istememesine kimse şaşırmaz.

Siirt tepelerin arasına kurulmuş bir şehirdir; evleri yamaçlara yayılır, sokakları inişli çıkışlıdır. Hemen yakınında Tillo’nun bilgeler kasabası, biraz ötede Botan’ın derin kanyonu, daha uzakta Herekol’ün karlı doruğu… Şehir, çevresindeki her şeye bir tepenin omzundan bakar. Kışın karla örtülen bu tepeler, baharda fıstık bahçelerinin yeşiline bürünür; Siirt’in toprağı taşlıdır ama cömerttir.

Şehrin yayıldığı tepeler ve çevresindeki sırtlar bu kadrajda gümüşe dönüşüyor. Minare göğe, büryan toprağa; Siirt ise ikisinin arasında, kendi tepesinde…