Menzelet Barajı Yüzüğü

Bir nehir âşık olabilir mi? Ceyhan’ın antik adı Pyramos’tur ve bu ad, bir aşk hikâyesini hatırlatır. Ovidius’un ‘Dönüşümler’de anlattığı Pyramus ile Thisbe, aileleri tarafından birbirinden ayrılan, sonunda bir yanlış anlama yüzünden ölen iki gençtir. Bir rivayete göre bu âşıklar ölümden sonra Kilikya’da bir nehre ve bir kaynağa dönüşmüş, sonsuza dek birbirine akmaya devam etmişlerdir…

Bu hikâye asırlar boyunca öyle sevildi ki Shakespeare bile ‘Bir Yaz Gecesi Rüyası’nda onu bir grup acemi zanaatkâra oynatıp seyirciyi güldürmekten kendini alamadı. Trajedinin komediye dönüşmesi, belki de ancak bu kadar çok anlatılmış bir aşk hikâyesinin başına gelebilir; Pyramus’un bundan pek de memnun kalacağını sanmıyoruz…

Ceyhan, Elbistan yakınlarındaki kaynaklardan doğar ve Toroslar’ın arasından kıvrıla kıvrıla Çukurova’ya doğru iner. Kahramanmaraş’ın kuzeyinde, dağların arasındaki derin vadide ise Menzelet Barajı nehri durdurur ve onu uzun, kıvrımlı bir göle dönüştürür. Gölün kıyıları, dağların yamaçlarına sokulan sayısız kolla uzanır; yukarıdan bakıldığında su, vadilerin içine yayılmış mavi bir ağaç gibi görünür. Her baraj gölü gibi Menzelet’in suları da altında eski yolların, tarlaların ve hatıraların sessizliğini saklar.

Bir zamanlar âşıkların hikâyesini taşıyan nehir, bugün tarlaları sulayan, şehirlere ışık veren bir güç kaynağı. Mitolojinin romantizmiyle mühendisliğin hesabı aynı suda buluşuyor… Belki de Pyramos, sonsuza dek akmak yerine bir süre durup dinlenmekten pek de şikâyetçi değildir. Sabahın ilk ışığında gölün üzerinde yükselen ince buğu ise nehrin eski hikâyelerini fısıldar gibidir.

Ceyhan’ın dağlar arasında kıvrılan gölü ve onu çevreleyen sırtlar şimdi gümüşe işleniyor. Âşıkların nehri, bu kez durgun bir aynanın içinde…