Riva Yüzüğü

Bir derenin denize ulaşmak için neden bu kadar kıvrıldığını hiç düşündünüz mü? Oysa en kısa yol dümdüz gitmektir… Riva Deresi ise İstanbul’un kuzeyindeki ormanlardan çıkıp Karadeniz’e varana dek sanki hiç acelesi yokmuş gibi kıvrılır, döner, oyalanır; düzlüğe vardığında da denize kavuşmadan önce son bir kez etrafına bakınır… Belki de bu vadide ayrılmak istemediği bir şeyler vardır.

Belki de acelesi yoktur; ne de olsa kavuşacağı deniz Karadeniz’dir ve Karadeniz’e kavuşmak her dereye nasip olmaz. Riva’nın ağzında dere ile deniz arasında bitmeyen bir çekişme yaşanır: deniz kumu kıyıya yığar, dere onu yarıp geçmeye çalışır. Kimi zaman deniz kazanır, kimi zaman dere… Kumsal ise bu çekişmenin tatlı bir hediyesi olarak orada, uzun ve geniş, uzanır.

Derenin ağzına bakan tepede Riva Kalesi’nin kalıntıları durur. Karadeniz’den Boğaz’a yaklaşan gemileri gözetleyen bu kale, Bizans’tan Cenevizlilere, oradan Osmanlılara uzanan bir tarihin sessiz tanığıdır. Surları bugün yıkık dökük olsa da, tepeden bakan gözlerin gördüğü manzara aynıdır: kıvrılan dere, uzanan kumsal ve sonsuz bir mavilik…

Riva’ya bir yaz günü gelenler, derenin kıyısında balık tutanları, kumsalda oynayan çocukları, ağaçların gölgesine sığınmış aileleri görür. Bir zamanlar gemileri gözetleyen bir kalenin eteğinde bugün yalnızca huzur nöbet tutar… Tarihin en güzel dönüşümlerinden biri de şüphesiz budur: savunmak için seçilen yerlerin, zamanla dinlenmek için seçilen yerlere dönüşmesi.

Bu kadraj, Riva Deresi’nin kıvrımlarını, ağzındaki kumsalı ve kalenin durduğu tepeyi gümüşe işliyor. En kısa yol dümdüz gitmek olabilir; ama en güzel yol, Riva’nın deresinin bildiği gibi, kıvrıla kıvrıla gitmektir…