Tirebolu Yüzüğü

Gümüşhane’nin dağlarında doğan bir dere düşünün; dar boğazlardan geçer, Torul’un bahçelerinin, Doğankent’in dar vadisinin yanından akar, köyleri, kasabaları, bahçeleri sular, dönemeç dönemeç kıvrılır ve nihayet bir gün denizi görür… Harşit Çayı’nın bu uzun yolculuğu, Tirebolu’nun kıyısında sona erer. Peki bir nehir, denize kavuşacağı yeri kendisi seçebilseydi, burayı seçer miydi?

Tirebolu’nun eski adı Tripolis’tir; yani “üç şehir”. Rivayete göre bu ad, burnun ve çevresinin üç ayrı kaleyle korunmasından gelir. Denize uzanan kayalık burnun üstündeki kale, bugün hâlâ dalgaların ortasında nöbet tutar gibidir; öbürlerinin izleri ise yamaçlarda, ağaçların arasında kaybolmaya yüz tutmuştur. Üç kale, üç şehir, üç ayrı nöbet; ama hepsi aynı denize, aynı ufka, aynı dalgalara bakar…

Tirebolu, Karadeniz kıyısında çay bahçelerinin görünmeye başladığı yerlerden biri sayılır. Yamaçlarda sıra sıra dizilen yeşil çalılar burada fındıkla yan yana yaşar; doğuya doğru ilerledikçe çay çoğalır, fındık azalır… Kıyı boyunca yol alan biri bu değişimi bir tabeladan değil, bir yamacın renginden anlar. Ve Harşit, bütün bu yeşilin arasından, dağlardan getirdiği suyu sessizce denize bırakır.

Sabahları limana balıkçı tekneleri döner, kıyıdaki çay bahçelerinde ilk bardaklar doldurulur. Kalenin gölgesinde oturanlar denize bakar; dalgalar burnun kayalarına çarpıp geri çekilir, sonra yeniden gelir… Burada zaman, kıyıya vuran dalgaların ritmiyle ölçülür; ne acele eder ne de durur. Akşam olunca burnun kayaları kızıla boyanır ve kale, bir kez daha denize karşı nöbete geçer.

Bu kadraj burnun kayalık ucunu, Harşit’in denize kavuştuğu kıyıyı ve arkadaki yeşil yamaçları gümüşün üzerinde yükseltiyor. Dağlarda başlayan uzun bir yolculuğun son durağı; üç kalenin gölgesinde, şimdi avuç içinde…