Şebinkarahisar Kolyesi

Bir kasabanın adında bir maden saklı olabilir mi? Şebinkarahisar’ın adındaki “şebin”in, bu toprakların asırlardır çıkardığı şaptan geldiği söylenir. Karahisar ise adının öbür yarısını, kasabanın üstünde yükselen koyu renkli bazalt tepeye borçludur. Yani ad, sanki kasabanın kendi haritasıdır: toprağın altında şap, üstünde kara bir kaya… Şap eskiden kumaşların boyasını sabitlemek, derileri işlemek için kullanılırdı; yani bu kasabanın toprağından çıkan beyaz kristaller, kim bilir hangi uzak çarşılarda satılan hangi rengârenk kumaşların içinde yaşamaya devam etti…

O kara kayanın tepesinde bir kale durur. Bizans kaynaklarında Koloneia diye anılan bu kasabanın kalesi, Bizans’tan Selçuklu’ya, oradan Osmanlı’ya uzanan asırlar boyunca el değiştirmiş; Kelkit Vadisi’ne inen yolları gözetlemiş, kuşatmalar görmüş, yıkılmış, yeniden onarılmıştır. Surların üstünden bakıldığında aşağıda kasabanın kiremitli çatıları, daha ötede ise vadinin yumuşak kıvrımları görünür… Kara kaya burada hem bir kalkan hem de bir seyir yeridir.

Kasabanın bir de ezgisi vardır. Karadeniz’le Doğu Anadolu arasında gidip gelen o hareketli oyun havası Tamzara’nın, adını bu yörenin bir köyünden aldığı anlatılır. Kaleden inen bir rüzgâr, vadideki bir düğün, halaya tutuşan eller… Şebinkarahisar, Giresun’a bağlı olduğu hâlde yüzünü iç Anadolu’ya dönmüş bir kasabadır; ne tam sahilin ne de tam bozkırın insanıdır, ikisinin arasında, kendi ezgisini söyler. Kaleden aşağı inen dar sokaklarda, eski evlerin ve ceviz ağaçlarının arasında hâlâ o ezginin ritmini duyar gibi olursunuz.

Bu kadraj kalenin üzerinde durduğu bazalt tepeyi, eteğindeki kasabayı ve Kelkit Vadisi’ne doğru alçalan yamaçları gümüşe işliyor. Toprağın altındaki şap, üstündeki kara kaya ve ikisinin arasında asırlardır süren hayat; hepsi şimdi aynı gümüşte…