Macahel Yüzüğü

Bir arı soyunu korumak için bir vadiye kilit vurulur mu? Macahel’de vurulmuştur; hem de hiç şakası olmayan bir ciddiyetle… Gürcistan sınırına yaslanan bu ormanlık vadide, Kafkas arısının saf soyunu korumak için dışarıdan arı getirilmesine izin verilmez. Böylece Macahel, arıların da kendi memleketini koruduğu nadir yerlerden biri olmuştur.

Camili ve çevresindeki köylerden oluşan Macahel, 2005’te UNESCO tarafından Türkiye’nin ilk biyosfer rezervi ilan edildi. Bu da insanla doğanın burada birbirini tüketmeden, asırlardır yan yana yaşayabildiğinin bir tür resmî onayıydı. Kestane, kayın ve ladin ormanları, derin vadiler, ahşap camiler, sis içinde kaybolan patikalar… Macahel, Kafkasya’nın ormanlarından Türkiye’ye taşan bir parça gibidir. Vadi, sınırın öbür yanındaki ormanlarla aynı dağların yamaçlarını paylaşır; sınır haritada bir çizgidir, ama orman için hiçbir anlam taşımaz.

Vadiye ulaşmak da kolay değildir. Kışın yolları karla kapanır, köyler aylarca dünyadan kopuk yaşar; belki de Macahel’i bu kadar saf bırakan şey tam da bu uzaklıktır. Ulaşılmazlığın bir bedeli vardır elbette; ama bazen korunmanın tek yolu da odur…

Yazın ise vadi bambaşka bir telaşla dolar. Kovanların önünde arılar uğuldar, bahçelerde kestane ağaçları çiçeğe durur, köylüler yayla yollarına düşer. Ve bütün bu hareketin ortasında orman, kendi yavaş ve sabırlı zamanını yaşamayı sürdürür. Uzun kışlar boyunca ise köylüler ocak başlarında toplanır; kestane balı, kurutulmuş meyveler ve bitmeyen hikâyelerle bahar beklenir.

Bu kadraj Macahel’in ormanlarla kaplı vadilerini ve onları çevreleyen sırtları gümüşe taşıyor. Arıların bile kendi soyunu koruduğu bu vadi, şimdi gümüşün kıvrımlarında, kimsenin dokunamayacağı bir sessizlikle…