Hopa Yüzüğü

Hopa’da yağmur yağdığını söylemek biraz eksik kalır; Hopa, yağmurun kendisidir desek belki daha doğru olur… Bu elbette bir abartı. Ama Türkiye’nin en çok yağış alan yerlerinden biri olan bu kıyıda, gökyüzünün gri olmadığı günleri saymak, gri olduğu günleri saymaktan çok daha kolaydır.

Gürcistan sınırına uzanan bu yeşil kıyı, Lazların memleketidir. Dik yamaçlardan denize inen çay bahçeleri, yamaçlara serpiştirilmiş evler, dere ağızlarındaki küçük köyler, Lazcanın kendine has ezgisi… Hopa’nın ötesinde Kemalpaşa sahili ve Sarp sınır kapısı, Karadeniz’in Türkiye’deki son durağıdır; kıyı orada biter, ama yamaçların yeşili sınırı tanımadan sürüp gider.

Bu kıyının bir de sesi vardır. Hopalı Kazım Koyuncu, Karadeniz’in ezgilerini Lazca ve Türkçe şarkılarla yeniden söylemiş; onun şarkıları Hopa’dan çıkıp bütün bir ülkenin dilinde dolaştı. Henüz otuz üç yaşındayken, 2005’te aramızdan ayrıldığında bu yamaçlarda derin bir sessizlik bırakmıştı. Bugün yağmurun çatılara vuruşunda, kemençenin tellerinde, sahildeki dalgaların uğultusunda onun sesini arayanlar hâlâ az değildir…

Yağmur dinince Hopa bambaşka bir renge bürünür; bulutlar yamaçlardan yukarı çekilir, deniz bir anda maviye döner. Yapraklar parlar, dereler coşar, çay bahçelerinin yeşili neredeyse göz kamaştırır. Belki de bu kıyının asıl sırrı budur: yağmur olmasaydı, bu yeşil de olmazdı. Karadeniz’in bu en doğu köşesinde insanlar yağmura kızmaz; onu bir misafir gibi karşılar, bir dost gibi uğurlar. Nitekim yağmur da hiçbir zaman çok uzağa gitmez…

Bu kadraj Hopa’nın yeşil yamaçlarını, denize inen vadileri ve Kemalpaşa’ya uzanan kıyıyı gümüşe döküyor. Yağmurun, çayın ve bir sesin memleketi; şimdi avuç içinde…