Altıparmak Dağları Yüzüğü

“Dağlar, bütün doğal manzaraların başlangıcı ve sonudur.” John Ruskin’in bu sözü, Kaçkarlar’ın Artvin yüzüne bakıldığında insanın dilinden kendiliğinden dökülür. Çünkü Altıparmak Dağları, bir manzaranın başladığı değil, bittiği yer gibidir; göğe uzanan granit kuleler, ötesinde başka hiçbir şey yokmuş hissi verir…

Adının, sıra sıra dizilen sivri doruklarının bir elin parmaklarına benzemesinden geldiği söylenir. Üç bin metreyi aşan bu granit kuleler, buzul çağlarının keskin işçiliğini bugüne taşır; buzulların oyduğu çanaklarda göğün mavisini yansıtan küçük göller saklıdır. Yaz ortasında bile gölgede kalan yamaçlarda kar lekeleri kaybolmaz; sabahları dağın omuzlarından sis yükselir. Göllerin kıyısında soğuk bir rüzgâr eser, suyun yüzeyinde zirvelerin yansıması titrer.

Bu dağlar, yaylacıların ve dağcıların ortak yurdudur. Yazın hayvanlarını yukarı çıkaran çobanlar sisin içinde yollarını ezbere bulur; zirvelere tırmanan dağcılar ise ipe, kayaya ve sabra güvenerek granitin sertliğine, havanın ani değişimine karşı sabrı öğrenir. Dağ burada kimseye acele etmez; ama kimseyi de beklemez… Yaylalardaki taş duvarlı ağıllar, ahşap evler ve kaynak başlarına kurulmuş küçük yerleşimler, bu sert coğrafyada bile hayatın kendine bir yol bulduğunu gösterir.

Aşağıda Barhal’ın vadisi yeşile bürünürken yukarıda taş ve kar hüküm sürer. İki dünya arasındaki sınır, çoğu zaman bir sis çizgisidir; o çizgiyi geçen, bambaşka bir sessizliğe adım atar. Bulutlar dağıldığında ise granit kuleler bütün keskinliğiyle yeniden görünür.

Bu kadraj Altıparmak’ın sivri doruklarını, buzul çanaklarını ve derin vadilere inen sırtlarını gümüşün üzerinde yükseltiyor. Ruskin haklıydı; dağlar hem başlangıç hem sondur. Altı parmaklı dağ ise şimdi, beş parmaklı bir avucun içine sığıyor…