Yason Burnu Yüzüğü

“İthaka’ya doğru yola çıktığında, / dile ki uzun sürsün yolculuğun…” der Kavafis. Şairin aklında Odysseus vardı elbette; fakat bu dizeleri okurken insanın aklına bir başka denizci, bir başka uzun yolculuk da gelir: Altın Post’un peşinde Karadeniz’e açılan Yason ve Argo gemisinin kahramanları…

Efsaneye göre Yason ve arkadaşları, Kolkhis ülkesindeki Altın Post’u almak için Karadeniz’in bilinmez sularına yelken açmış; fırtınalarla, dev kayalarla, tanrıların öfkesiyle boğuşarak doğuya ilerlemişlerdi. Perşembe’nin kayalık kıyısında denize uzanan bu burun da, rivayete göre, onların yolculuk sırasında sığındığı yerlerden biriydi. Antik coğrafyacıların Iasonion diye andığı burun, adını asırlar boyunca unutmadı; bugün hâlâ Yason Burnu diye anılıyor.

Kolkhis’e, yani bugünkü Gürcistan kıyılarına varmak için daha uzun bir yol vardı önlerinde. Belki de bu burunda kürekler bir süre suya dokunmadı, yorgun kollar dinlendi, gözler doğuya, bilinmeyene çevrildi… Efsaneler çoğu zaman varılan yeri anlatır; oysa asıl hikâye, bu tür durakların sessizliğinde saklıdır.

Burnun ucunda, 19. yüzyılda yapılmış küçük bir taş kilise ile bir deniz feneri yan yana durur. Biri dua için, öbürü yol göstermek için… Aslına bakarsak ikisi de aynı işi yapar: karanlık bir denizde yolunu arayanlara, burada bir kıyı olduğunu hatırlatmak. Kilisenin, çok daha eski bir tapınağın yerine kurulduğu da anlatılır; Argonotların hatırası, belki de bu kayalıklara ilk kez orada kazınmıştı…

Karadeniz’in dalgaları bugün de kayalara aynı öfkeyle çarpar; tıpkı Argo’nun zamanında olduğu gibi… Bu kadraj, burnun denize uzanan kayalık dilini ve Perşembe kıyısının girintili çıkıntılı hattını gümüşe taşıyor. Kavafis’in şiiri, varılacak yerden çok yolculuğun kendisini över; belki de bu yüzden bu burun, hafızalarda bir varış noktası olarak değil, uzun bir yolculuğun mola yeri olarak kaldı…