Darende & Tohma Kanyonu Yüzüğü

Bursa’da Ulu Cami’nin açıldığı gün, anlatılır ki Sultan Yıldırım Bayezid ilk hutbeyi okuması için Emir Sultan’dan rica etmiş; Emir Sultan ise cemaatin arasındaki bir ekmekçiyi işaret etmiş… Halka somun dağıtan o mütevazı adam kürsüye çıkmış ve Fatiha suresini yedi ayrı biçimde tefsir ederek herkesi şaşırtmış. O gün, onun sıradan bir ekmekçi olmadığı anlaşılmıştı.

Halkın “Somuncu Baba” dediği bu zat, Hacı Bayram-ı Veli’nin de hocası olan Şeyh Hamid-i Veli’dir. Şöhretten kaçmak için Bursa’dan ayrıldığı, uzun yolculukların ardından Malatya’nın Darende kasabasına geldiği ve ömrünün son yıllarını burada geçirdiği anlatılır. Bugün türbesi, Tohma Çayı’nın kıyısında sayısız ziyaretçiyi ağırlar; türbe ve çevresindeki külliye, kasabanın hem kalbi hem de en kalabalık köşesidir.

Darende’nin asıl ressamı ise Tohma Çayı’dır. Çay, kasabanın hemen yanında kayaları oyarak derin bir kanyon açmış; kanyonun içinde suyun sesi, kayaların gölgesi ve yeşilin serinliği birbirine karışır; duvarlarda yer yer kaya oyukları, suyun kenarında söğütler ve ceviz ağaçları belirir. Kanyon boyunca uzanan yürüyüş yolu sizi suyun kıyısından Gürpınar Şelalesi’ne kadar götürür; orada su, kayalardan dökülerek küçük havuzlara saçılır…

Aslına bakarsak Darende’de her şey birbirine benzer: bir ekmekçinin tevazuu, bir çayın sabrı, bir kanyonun derinliği… Hepsi, gösterişten uzak ama derin olanın kıymetini anlatır. Belki de Somuncu Baba’nın bu kasabayı seçmesi tesadüf değildir.

Bu kadraj, Tohma Çayı’nın açtığı kanyonu, kasabanın yaslandığı yamaçları ve çevresindeki sırtları gümüşe taşıyor. Halka somun dağıtan o mütevazı elin bereketi gibi, bu toprak da sessizce ve gösterişsizce gümüşün üzerinde duruyor…