Narman Peribacaları Yüzüğü

Bir heykeltıraşın elinde keski yerine rüzgâr, çekiç yerine yağmur olsaydı ne yontardı? Ve ona acele etmemesi için bir değil, binlerce yıl verilseydi? Erzurum’un kuzeyinde, Narman’ın tepelerinde bu soruların cevabı kızıl bir vadi olarak karşımıza çıkar…

Peribacası dendiğinde çoğumuzun aklına Kapadokya’nın açık renkli külahları gelir. Oysa Erzurum’un kuzeyinde, Narman’da, perilerin bambaşka bir terziden giyindiği bir vadi vardır: burada külahlar kızıldır. Demir bakımından zengin kumtaşı katmanları, rüzgârın ve yağmurun sabırlı işçiliğiyle sivri kuleler, derin oluklar ve dalgalı sırtlar hâlinde yontulmuş; ortaya çıkan manzaraya da haklı olarak “Kırmızı Periler” denmiştir. Kimi kule bir kaleyi, kimi bir insan yüzünü, kimi de dua eden bir dervişi andırır; hangisine ne benzeteceğiniz ise tamamen hayal gücünüze kalmış.

Gün batımına doğru bu kızıllık bir kat daha derinleşir; güneşin son ışıkları sırtlara vurduğunda vadi, sanki içinden yanan bir kor gibi görünür… Uzun zaman kendi hâlinde, pek az kişinin bildiği bir köşe olarak kalan bu vadi, son yıllarda kızıl renginin peşine düşen gezginlerin durağı oldu; toprağın rengi gökyüzünün mavisiyle öylesine sert bir tezat kurar ki kuleler arasında dolaşanlar kendilerini başka bir gezegende sanabilir. Perilerin de biraz ilgiye ihtiyacı varmış demek.

Aslına bakarsak buradaki her kule, zamanın bir cümlesidir. Yağmurun her damlası bir harfi siler, rüzgârın her esintisi bir virgül koyar; ve vadi, asırlardır kimsenin okumayı bitiremediği kızıl bir kitap gibi açık durur…

Bu kadraj, kızıl kulelerin yükseldiği vadiyi ve onu kuşatan dalgalı sırtları gümüşe işliyor. Rüzgârın binlerce yılda yonttuğu o fazlalıksız biçimler şimdi bir avuç gümüşün üzerinde; keskisi rüzgâr, sabrı binlerce yıl olan o heykeltıraş, anlaşılan o ki işini yarım bırakmamış…