Salda Gölü Yüzüğü

Carl Sagan, uzaydan çekilmiş bir fotoğrafta soluk mavi bir noktaya dönüşen Dünya için, “Şu noktaya bir daha bakın. Orası burası. Orası evimiz. Orası biziz” der. Peki başka bir gezegeni anlamak için, önce kendi evimizde nereye bakmamız gerekir?

Salda Gölü’ne. Bu turkuaz gölün kıyılarını kaplayan bembeyaz kumlar aslında sıradan kum değil; mikroskobik canlıların yardımıyla asırlar boyunca oluşmuş, hidromanyezit adlı bir mineralin kırıntılarıdır. Aynı mineral Mars’taki Jezero Krateri’nde de bulunur; NASA’nın Perseverance aracı o kratere inmeden önce bilim insanları, Mars’ı daha iyi anlamak için Salda’nın kıyılarını incelediler… Yani Burdur’un bu köşesi, bir bakıma Mars’ın provasına ev sahipliği yaptı.

Salda, Türkiye’nin en derin göllerinden biridir; suyunun rengi, derinleştikçe turkuazdan laciverte döner. Beyaz kıyıları ve bu masmavi suyu yüzünden ona “Türkiye’nin Maldivleri” denir; gerçi Maldivler’de çam ormanlarının ve karlı dağların suya yansıdığını pek sanmıyoruz… Kıyıya oturup suya uzun uzun baktığınızda rengin gün boyunca değiştiğini fark edersiniz: sabah açık bir turkuaz, öğlen göz kamaştıran bir mavi, akşam ise koyu, derin bir lacivert.

Gölün çevresinde çam ormanları ve kireçtaşı tepeler yükselir; kıyıdaki beyaz kumsallar ise bu hassas dengenin en kırılgan parçasıdır. Onları korumak, yalnızca bir manzarayı değil, dünyanın başka bir gezegeni anlamak için baktığı bir aynayı korumak demektir.

Orası evimiz… Bu kadraj; Salda’nın derin çanağını, çevresindeki ormanlık tepeleri ve beyaz kıyıların uzandığı sırtları gümüşe işliyor.