Niğde Yüzüğü

Bir şehri tanımak için önce en yüksek tepesine mi çıkmalı, yoksa en eski kapısından mı girmeli? Niğde’de bu soruyu sormaya pek gerek yok; çünkü şehrin hem en yüksek hem de en eski yeri aynıdır: Alaaddin Tepesi… Ovanın ortasında yükselen bu tepe, asırlardır üzerine kurulan her şeye hem kalkan hem de seyir yeri olmuş.

Tepenin üstündeki kale, Selçuklular zamanında bugünkü biçimini aldı; yanı başındaki Alaaddin Camii ise 1223’te, Sultan Alaeddin Keykubad devrinde yükseldi. Biraz ötede Hüdavend Hatun Türbesi durur; Selçuklu Sultanı IV. Kılıç Arslan’ın kızı için 1312’de yapılan bu türbenin taşlarında kabartmalar, oymalar, girintiler, çıkıntılar birbirine karışır. Dikkatle bakıldığında insan başlı kuş figürleri bile seçilir… Selçuklu ustalarının, kendilerine çizilen sınırların içinde ne kadar özgür olabildiklerini gösteren küçük bir isyan gibi.

Şehrin güneyinde, bugün Kemerhisar denilen yerde ise bir zamanlar Tyana vardı; antik çağın en gizemli filozoflarından Tyanalı Apollonios’un memleketi… Roma’nın su kemerleri hâlâ ovada yürür gibi durur; sanki suyun bir zamanlar nereden nereye aktığını unutmamak için… Niğde, bu yüzden yalnızca Selçuklu’nun değil, çok daha eski bir hafızanın da şehridir.

Şehrin arkasında Melendiz Dağı’nın volkanik eteği yükselir; kışın karla, baharda yeşille, yazın bozkırın sarısıyla… Bu kadraj, Alaaddin Tepesi’ni ve Melendiz eteğine yaslanan şehri gümüşe işliyor. En yüksek tepe ile en eski kapı, gümüşte de yine yan yana…