Gümüşler Manastırı Yüzüğü

Adında gümüş taşıyan bir kasabanın asırlarca yerin altında sakladığı bir hazine olsa, o hazine ne olurdu dersiniz? Altın mı, mücevher mi, yoksa bir tebessüm mü? Niğde’nin Gümüşler kasabasında bu sorunun cevabı, 1963 yılında kayaların arasından gün yüzüne çıktı…

Gümüşler Manastırı, yumuşak tüf kayaya oyulmuş bir Bizans manastırıdır. Ortada yüksek duvarlı bir avlu, çevresinde kayaya açılmış odalar, depolar, yerin altına inen dehlizler… Ve kilisesinin duvarlarında, Orta Bizans döneminden kalma, renkleri şaşırtıcı biçimde korunmuş freskler. Bunların arasında bir tanesi var ki ziyaretçiler en çok onun önünde durur: “Gülümseyen Meryem”… Bizans ikonalarının ciddi, hüzünlü, dünyadan elini eteğini çekmiş yüzleri arasında hafifçe gülümseyen bir Meryem. Bu küçük tebessümü fırçasına yansıtan o isimsiz ressamın cüretini kimse fark etmedi mi dersiniz, yoksa fark edip de sesini mi çıkarmadı?

Manastırın çevresi, Niğde’nin tüf vadileriyle sarılıdır. Volkanların külünden doğan bu yumuşak taş, insanlara asırlar boyunca hem ev hem sığınak hem de ibadethane olmuş; rüzgâr ve su da onu yontmaya hiç ara vermemiş… Manastırın odalarında dolaşırken taşın serinliği, insanın yüzüne asırların nefesi gibi değer. Kapadokya’nın kalabalığından uzakta, daha sessiz, daha saklı bir Kapadokya burası.

Gümüşler’in hazinesi bir tebessümmüş meğer; bin yıla yakın karanlıkta beklemiş, sonra bir gün ışığa çıkmış bir tebessüm… Manastırın saklandığı tüf vadileri ve çevresindeki yamaçlar şimdi, adlarına yaraşır biçimde gümüşe dönüşüyor. Gümüşler, gümüşe…