Taraklı Yüzüğü

“Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden, / Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak…” diye yazar Ahmet Haşim, ‘Merdiven’ isimli şiirinde. Taraklı’nın vadiye yaslanan dik sokaklarında yürürken bu dizeler kendiliğinden dökülür dilinize; çünkü bu kasabada acele etmek pek mümkün değildir. Hem yokuşlar izin vermez, hem de ahşap konakların cumbaları, sizi durup bakmaya zorlar… Evlerin çoğu iki, üç katlıdır; alt katlar taştan, üst katlar ahşaptan, pencereler ise sokağa doğru merakla uzanır.

Taraklı, asırlar boyunca yolcuların soluklandığı bir kasaba oldu. 16. yüzyılın başlarında yaptırılan Yunus Paşa Camii, hamamı ve çarşısıyla kasaba, yolcularına bir durak, bir gölge, bir çeşme sunardı… Bugün kervanlar çoktan geçip gitti; ama ahşap evler, taş temeller ve dar sokaklar hâlâ aynı yerde. Sanki bir gün yeniden kapılarının çalınmasını bekliyorlar.

Adının hikâyesi ise pek bir sevimli. Rivayete göre kasaba, adını ustalarının tahtadan oyduğu taraklardan alır; el emeğiyle yontulan kaşıklar, taraklar, oyuncaklar asırlardır bu vadinin hünerleri arasında sayılır… Bir kasabanın, saçları taramaya yarayan küçük bir eşyanın adını taşıması, belki de onun sabrını, inceliğini anlatmanın en güzel yoludur. Ne de olsa bir tarağı tahtadan oymak da, bir kasabayı asırlarca ayakta tutmak da aynı sabrı ister. Bugün de kasabanın tezgâhlarında el yapımı tahta eşyalara rastlamak zor değildir; kaşıklar, kepçeler, küçük oyuncaklar… Ustaların elinde yontulan her parça, kasabanın adına gönderilmiş küçük bir selam gibidir.

Bu kadraj ahşap konaklarıyla vadiye yaslanan kasabayı ve onu saran yamaçları gümüşe işliyor. Ahmet Haşim’in dediği gibi, ağır ağır… Taraklı’nın merdivenleri, şimdi gümüşün kıvrımlarında da aynı sabırla yükseliyor.