Fethiye Yüzüğü

Rüyaları kim yorar? Antik çağda bu sorunun cevabı çoğu zaman tek bir şehrin adıydı: Telmessos. Bugün Fethiye dediğimiz bu kıyının kâhinleri, rüya ve işaret yorumlamadaki ustalıklarıyla ün salmıştı. Büyük İskender’in seferlerinde yanından ayırmadığı kâhin Aristandros da Telmessosluydu; kralın rüyalarını ve gökteki işaretleri o yorumlardı… Bir cihangirin geleceğini bu kıyıdan birine emanet etmesi, doğrusu, Telmessos’un şöhretini anlatmaya yeter.

Telmessos’un en görkemli hatırası ise şehrin üzerindeki kayalıklara oyulmuş mezarlardır. Bir tapınak cephesi gibi işlenen Amyntas Kaya Mezarı, MÖ 4. yüzyıldan beri şehre yukarıdan bakar; sanki ölüler bile bu manzaradan vazgeçmek istememiş gibi… Şehrin içinde ise bazen bir yolun kenarında, bazen bir bahçenin köşesinde Likya lahitleri belirir; Fethiye’de antik çağ, müzeye kapanmadan gündelik hayatın arasında yaşamaya devam eder.

Şehrin bugünkü adı ise bir uçuş hikâyesine dayanır. Osmanlı’nın ilk havacılarından Fethi Bey, 1914’te İstanbul’dan Kahire’ye yapılmak istenen uzun uçuş sırasında hayatını kaybetti; 1934’te eski adı Meğri olan bu kasaba, onun anısına Fethiye adını aldı. Uçağının düştüğü yer Şam yakınlarıydı; ama adı, binlerce kilometre ötedeki bu körfeze kondu. Gökyüzünü okuyan kâhinlerin şehrinin bir havacının adını taşıması, anlaşılan, pek yakışmıştı…

Bugün körfezin ağzında Şövalye Adası durur, arkada Mendos sırtları körfezi bir kucak gibi sarar. Akşamüstü teknelerin limana döndüğü saatlerde gökyüzü kızıla, deniz bakıra döner; o saatte kayalardaki mezarlara bakan herkes, Aristandros bu işaretten ne anlardı diye düşünmeden edemez.

Bu kadraj, kaya mezarlarının oyulduğu yamaçları, Şövalye Adası’nı ve körfezi saran Mendos sırtlarını gümüşe taşıyor. Rüyaları yorumlayan kâhinlerin şehri, şimdi bir hatıra olarak sizinle…