Bodrum Kalesi Yüzüğü

Tarihin babası sayılan Herodot, büyük eserine, insanların yaptıklarının zamanla unutulmaması için yazdığını söyleyerek başlar. Peki bu sözleri kaleme alan adam nerede doğmuştu? Tam burada, bugün Bodrum dediğimiz Halikarnassos’ta… Unutulmamak için yazan bir adamın şehri, bakalım neleri unutmamış.

Halikarnassos, antik dünyanın yedi harikasından birine ev sahipliği yaptı: Karya hükümdarı Mausolos için yapılan, eşi Artemisia’nın tamamlattığı anıt mezar. Öylesine görkemliydi ki adı bugün birçok dilde büyük mezarların ortak adı oldu: mozole. Ne var ki harikalar da ölümlüdür; depremlerle yıkılan anıt mezarın taşları, Rodos şövalyeleri Bodrum Kalesi’ni kurup güçlendirirken surlara yerleştirildi. Yani bugün kalenin duvarlarına dokunduğunuzda, belki de antik dünyanın bir harikasına dokunuyorsunuz…

Asırlar sonra, 1925’te, bir yazar bu kıyıya sürgün edildi. Cevat Şakir Kabaağaçlı, cezasını çekmeye geldiği bu balıkçı kasabasına öyle bir tutuldu ki adı artık Halikarnas Balıkçısı oldu. Dostlarını süngerci tekneleriyle koydan koya götürdü, denizi ve Ege’nin eski tanrılarını yeniden anlattı; bir sürgün yerinin cennete dönüşmesi, anlaşılan, ancak böyle bir gönülle mümkündü.

Bugün kale, denizin dibinden çıkarılan hazineleri saklayan bir müzeye dönüştü; iki koyun arasındaki burnun çevresinde beyaz evler, tekneler ve begonviller yine aynı mavi suya bakıyor. Kalenin kuleleri ise adlarını onları yapan şövalyelerin memleketlerinden alır: İngiliz Kulesi, Fransız Kulesi, İtalyan Kulesi… Herodot’un korkusu yersizmiş; bu şehir hiçbir şeyi unutmamış…

Bu kadraj, iki koyun arasındaki kalenin burnunu, beyaz evlerin tırmandığı yamaçları ve çevresindeki tepeleri gümüşe taşıyor. İnsanların yaptıkları unutulmasın diye yazılmıştı o eser; bu kez unutulmasın diye saklanan, bir kıyının şeklidir…