Datça Yüzüğü

“Kıstağı ne surla çevirin ne de kazın; Zeus isteseydi orayı ada yapardı.” Herodot’un aktardığına göre bu sözler, Delfi kâhininin Knidoslulara verdiği cevaptır. Persler yaklaşırken yarımadanın en dar yerini kazıp kendilerini bir adaya çevirmek isteyen Knidoslular, kazı sırasında taş kıymıklarının gözlerine sıçrayıp işçileri yaraladığını görünce işin içinde bir uğursuzluk olduğunu düşünmüş ve kâhine danışmışlardı. Cevabı duyunca da kazmalarını bıraktılar… Delfi kâhinlerinin muğlak cevaplarına alışkın olanlar için bu seferki cevabın bir hayli açık olduğunu söylemek gerek.

Zeus’un ada yapmadığı bu ince kara parçası, bugün Datça Yarımadası dediğimiz, iki denizin arasında upuzun bir sırt gibi batıya, Knidos’a doğru uzanan topraktır. Kuzeyinde Gökova, güneyinde Hisarönü; iki denizin rüzgârı bu sırtın üstünde buluşur ve Datça’nın havası da bu yüzden hep hafif, hep tuz ve kekik kokuludur.

Yarımada, badem bahçeleriyle ünlüdür. Kış bitmeden açan beyaz badem çiçekleri yamaçları bir örtü gibi kaplar; arılar ise kekik kokan tepelerden balı taşır. Eski Datça’nın taş evleri, begonvillerle sarılı kapıları ve dar sokaklarıyla zamanın biraz daha yavaş aktığı bir yerdir. Şair Can Yücel de bu köyün mezarlığında yatıyor; bir şairin bu kadar güzel bir yeri son durak seçmesi hiç şaşırtıcı değil…

İki deniz, bir sırt ve arasında sabırla çiçek açan bademler… Knidoslular kazmalarını bıraktıkları gün belki de farkında olmadan bu yarımadanın en güzel hâlini korumuşlardı.

İki denizin arasındaki ince yarımada, badem bahçelerinin serildiği yamaçlar ve Eski Datça’nın oturduğu tepeler şimdi avuç içi kadar gümüşe sığıyor. Zeus orayı ada yapmadı; ama biz onu gümüşte bir ada gibi saklayabiliriz…