Mardin Yüzüğü

Bir şehir kaç dilde rüya görür? Mardin’in dar sokaklarında yürürken bu soruyu sormadan edemezsiniz; çünkü aynı sokakta Arapça bir selam, Kürtçe bir şarkı, Süryanice bir dua ve Türkçe bir sohbet birbirine karışır… Taş evlerin avlularından yükselen bu sesler, asırlardır aynı ovaya bakan bir şehrin ne kadar çok şey dinlediğini anlatır.

Mardin, Mezopotamya ovasına bakan sarp bir kayalığın yamacına kurulmuştur. Evleri sanki birbirinin omzuna basarak tepeye tırmanır; bir evin damı çoğu zaman üstteki evin avlusudur. Sarımsı kalker taşlarından örülmüş bu evler güneşin ışığıyla gün boyu renk değiştirir; sabah altın, öğlen bal, akşam bakır… En tepede ise halkın “Kartal Yuvası” dediği kale, aşağıdaki şehri ve uçsuz bucaksız ovayı asırlardır gözetler.

Şehrin biraz dışında, bir vadinin içinde Deyrulzafaran Manastırı yer alır. Süryani Ortodoks Kilisesi’nin yüzyıllar boyunca patrikhane merkezi olan bu manastırın adı “Safran Manastırı” demektir; taşlarının güneşte safran renginde parlamasından geldiği anlatılır. Şehrin içinde ise Kasımiye Medresesi’nin sessiz avlusu, bilgiyle dolu eski yılları fısıldar…

Mardin’in en büyüleyici yanı belki de bu çeşitliliği bir kavga değil, bir musiki gibi taşıması. Farklı dillerin, farklı inançların, farklı ustalıkların aynı yamaca yerleştiği bir şehir… Bu musikinin sazı ise taştır; Mardin’de taş, her sesi kendine göre yankılar. Kalenin eteğindeki teraslardan birinde durup ovaya baktığınızda ufuk o kadar geniştir ki, insan bakarken kendi sesini bile unutur.

Kayalığa asılı şehrin yamacı, Deyrulzafaran’ın vadisi ve ovaya inen sırtlar bu kadrajda gümüşün üzerinde yükseliyor. Kaç dilde rüya görürse görsün, bu şehrin rüyası hep aynı ovaya bakar…