Tokatlı Kanyonu & İncekaya Yüzüğü

Bir kanyonun üzerinden su nasıl geçirilir? Bu soruyu asırlar önce Bizans ustaları sormuş ve cevabını taş kemerlerle vermişti. Safranbolu’nun hemen yanında, Tokatlı Kanyonu’nun derin yarığının üstünde duran İncekaya Su Kemeri, işte bu cevabın ta kendisidir…

Kemerin kökleri Bizans dönemine uzanır; 18. yüzyılın sonlarında ise Safranbolulu sadrazam İzzet Mehmed Paşa tarafından onarılarak yeniden hayat bulduğu bilinir. Yani bu taşlar, bir imparatorluğun ustalığıyla bir başka imparatorluğun vefasını aynı anda taşır. Bir zamanlar içinden su akan kemerin üstünde yürümek bugün hâlâ mümkündür; tabii yükseklikten korkmuyorsanız… Kemerin altından bakıldığında her bir kesme taşın bir öncekine nasıl sabırla yaslandığını görmek mümkündür.

Kemerin altında ise Tokatlı Kanyonu uzanır. Derenin binlerce yıl boyunca kireçtaşını oyarak açtığı bu dar ve derin vadinin kenarına bugün camdan bir seyir terası yapılmıştır. Terasın üstünde durup aşağıya bakan biri, boşlukla arasında yalnızca şeffaf bir yüzey olduğunu fark edince nefesini bir anlığına tutar… Kanyon ise bu heyecana aldırmadan, asırlardır aynı sabırla derinleşmeye devam eder.

Kanyonun yamaçlarında mağaralar ve patikalar da vardır; burası yalnızca doğanın değil, insanın da izlerini taşır. Belki de bu yüzden Tokatlı, Safranbolu’nun konaklarından sonra görülecek ikinci bir hikâyedir: taş evlerin şehrinin yanında, taşın kendisinin anlattığı bir hikâye… Kanyonun dibinden yükselen serinlik yazın en sıcak günlerinde bile yukarıya kadar ulaşır; derenin sesi kayalarda yankılanarak vadinin bütün sessizliğini doldurur, akşamüstü ise kanyonun duvarları güneşin son ışığıyla kızıla boyanır.

Bu kadraj, kanyonun derin yarığını ve çevresindeki yaylaları gümüşe taşıyor. Taş kemer bir zamanlar suyu taşırdı; şimdi gümüş, kanyonun kendisini taşıyor…