Tortum Gölü & Şelalesi Yüzüğü

Bir yıkım, bir güzelliğin başlangıcı olabilir mi? Tortum Gölü’nün kıyısında durduğunuzda bu sorunun cevabı suyun yeşilinde parlar; çünkü bu göl ne yağmurun ne de bir ırmağın sabrıyla, bir dağ yamacının koca bir gürültüyle yerinden kopmasıyla doğmuştur…

Rivayetleri bir kenara koyup coğrafyaya kulak verdiğimizde hikâye şöyle anlatılır: Tortum Çayı’nın dar vadisine yamaçlardan kopan devasa bir heyelan yığıldı, çayın önünü kesti ve suyun arkasında kilometrelerce uzanan bir göl birikti. Önü kesilen su, vadiyi adım adım doldurarak eski dere yatağını, bahçeleri, yolları kendi sessizliğinin altına aldı. Dağların arasına sıkışan bu göl, bugün Türkiye’nin en büyük heyelan set gölü olarak anılır.

Ve su, önüne çekilen bu sete boyun eğmeyi hiç sevmedi. Gölün fazlası, setin ucundan kırk sekiz metre aşağıya kendini bırakarak Tortum Şelalesi’ni doğurdu. Kayalıklardan beyaz bir perde gibi dökülen su, dipte köpüklere karışıp yeniden çaya dönüşür ve yoluna devam eder. Suyunun bir kısmı bugün elektrik üretmek için ayrıldığından şelale en coşkun hâlini ilkbaharda, karlar eriyip dağlardan inerken gösterir; o günlerde uğultusu kayalıklarda yankılanarak vadiyi doldurur…

Gölün kıyısındaki köyler, yamaçlara tutunan ceviz ağaçları, suyun yeşilden laciverde dönen rengi… Hepsi, bir dağın yıkılışından doğan bir düzenin parçası. Baharda meyve ağaçları çiçeğe durur, sonbaharda yamaçlar sarıya ve kızıla boyanır; göl ise her mevsim bu renkleri kendi aynasında bir kez daha çoğaltır. Tabiat bazen ne yaptığını gayet iyi bilir; yıktığı yerden, daha güzelini kurar.

Bu kadraj gölü, onu kuşatan dik yamaçları ve suyun kendini boşluğa bıraktığı vadiyi gümüşe taşıyor. Bir yıkımın güzelliğe dönüşüp dönüşemeyeceğini soranlara Tortum, cevabını hâlâ suyun yeşilinde veriyor…