Malabadi Köprüsü Yüzüğü

Bir köprünün içinde gece geçirmeyi hiç düşündünüz mü? Kulağa tuhaf gelebilir; ama Batman Çayı’nın üzerinde yükselen Malabadi Köprüsü’nden geçen kervanlar için bu gayet olağan bir şeydi… Köprünün ayaklarının içine yapılmış odalar, yorgun yolculara ve onları bekleyen bekçilere sığınak olurdu. Yani burada köprü yalnızca iki yakayı birbirine bağlamaz; aynı zamanda bir han, bir durak, bir sığınaktır.

Malabadi Köprüsü 12. yüzyılın ortasında, Artuklu hükümdarı Timurtaş döneminde tamamlandı. Kemerinin genişliği onu Orta Çağ’ın en geniş taş kemerlerinden biri yapar; Batman Çayı’nın coşkun sularını tek bir büyük kemerle aşan bu yapı, o çağın ustalarının cesaretini bugün bile gözler önüne serer. Kemerin tepesine doğru yükselen yol, sanki köprüden geçenlere gökyüzüne doğru bir adım attırır…

Asırlar boyunca depremler, seller ve savaşlar bu bölgeden geçti; nice köprüler yıkıldı, nice yollar unutuldu. Malabadi ise ayakta kalmayı başardı. Bugün hemen yanından geçen yeni yolun üzerinden bakınca eski köprünün kemeri, kalkmış bir kaş gibi zarif ve bir o kadar da vakurdur; sanki yanından geçen arabalara “Ben sizden çok kervan gördüm” der gibi…

Köprünün tepesinde durup aşağıdaki suyu dinlediğimizde Batman Çayı kayalıkların arasından hızla akar, rüzgâr kemerin altından ıslık çalarak geçer. Tam bu noktada, bir zamanlar köprünün içindeki odalarda uyuyan yolcuların rüyalarını düşünmemek elde değil: hepsi bir yere yetişmeye çalışan, ama bir geceliğine suyun üzerinde duran insanlar…

Batman Çayı’nın vadisi ve köprünün iki ucunu taşıyan yamaçlar bu kadrajda gümüşe işleniyor. İki yakayı bağlayan o kemer gibi; dünü bugüne bağlayan küçük bir iz…